Juridische teksten zijn vaak ondoorgrondelijk. Op deze pagina vind je de termen die in onze wegwijzers terugkomen, in normaal Nederlands uitgelegd. Elke definitie verwijst naar de wet, richtlijn of instantie die de bron is, plus naar wegwijzers waar de term in de praktijk een rol speelt.
Organisatie die de werkgever helpt aan zijn wettelijke verplichtingen rond arbeid en gezondheid.
Een arbodienst is een gecertificeerde organisatie die de werkgever bijstaat in zijn verplichtingen onder de Arbowet, met name de begeleiding van zieke werknemers. De arbodienst stelt onder andere bedrijfsartsen ter beschikking. De werkgever sluit een contract met de arbodienst, maar de bedrijfsartsen die voor de arbodienst werken hebben een wettelijk gegarandeerde onafhankelijkheid.
Nederlandse wet met de verplichtingen van werkgevers en werknemers rond veilig en gezond werken.
De Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) regelt hoe werkgevers de gezondheid en veiligheid van hun werknemers moeten beschermen. Artikel 14 verplicht werkgevers zich te laten bijstaan door een geregistreerde bedrijfsarts, en bepaalt dat die bedrijfsarts onafhankelijk moet kunnen werken. Artikel 14a regelt de certificering van gecertificeerde arbodiensten.
De Algemene Verordening Gegevensbescherming, de Europese privacy-wet die ook in Nederland geldt.
De AVG regelt hoe organisaties met persoonsgegevens moeten omgaan. Bedrijfsartsen, arbodiensten en werkgevers moeten zich strikt aan deze regels houden bij verwerking van medische en personeelsgegevens. Toezichthouder is de Autoriteit Persoonsgegevens.
Verzoek waarmee je alle persoonsgegevens opvraagt die een organisatie over je heeft, op grond van artikel 15 AVG.
Een AVG-inzageverzoek is je wettelijke recht om bij elke organisatie die persoonsgegevens over je verwerkt op te vragen welke gegevens dat zijn, waar ze vandaan komen, aan welke derden ze zijn doorgegeven en wat het doel van de verwerking is. Bij een arbodienst betekent dat: je hele bedrijfsgeneeskundig dossier, alle gespreksverslagen, e-mailcorrespondentie waarin je wordt genoemd, en de logging van wie wanneer iets heeft ingezien of gewijzigd. De organisatie heeft één maand om te reageren.
BIG-geregistreerde arts die de werkgever adviseert over verzuim en re-integratie van werknemers.
De bedrijfsarts heeft een dubbele rol: hij adviseert de werkgever over de inzetbaarheid van zieke werknemers, en is voor de werknemer een vertrouwenspersoon met medisch beroepsgeheim. Zijn onafhankelijkheid is wettelijk vastgelegd in de Arbowet. Alle bedrijfsartsen zijn BIG-geregistreerd en vallen onder het medisch tuchtrecht.
Het openbare register van zorgverleners die onder de Wet BIG vallen.
Het BIG-register (Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg) is het officiële register van zorgverleners die onder het wettelijke kwaliteitsregime van de Wet BIG vallen. Voor bedrijfsartsen is BIG-registratie verplicht. Wie in het BIG-register staat, kan door een tuchtcollege worden berispt, geschorst of doorgehaald.
Onafhankelijk oordeel van het UWV bij een geschil tussen werknemer en werkgever over re-integratie of arbeidsongeschiktheid.
Een deskundigenoordeel is een betaald oordeel van het UWV over een specifiek geschilpunt: bijvoorbeeld of je geschikt bent voor je eigen werk, of je voldoende meewerkt aan re-integratie, of je werkgever voldoende doet. Het is geen bindende uitspraak, maar weegt in een latere procedure zwaar mee. De aanvrager (werkgever of werknemer) betaalt de kosten.
Wat je door je gezondheid niet of beperkt kunt op het werk, beschreven in termen van werkbelasting.
Functionele beperkingen zijn de manier waarop de bedrijfsarts je gezondheidstoestand naar de werkgever vertaalt zonder je diagnose te delen. Bijvoorbeeld: niet meer dan twee uur achter een beeldscherm, geen lasten boven vijf kilo tillen, geen avonddiensten. Dit zijn de enige gezondheidsgegevens die de bedrijfsarts zonder jouw expliciete toestemming aan de werkgever mag doorgeven.
Onafhankelijke instantie waar je terechtkunt als je interne klacht bij de arbodienst niet tot een bevredigende oplossing leidt.
De Geschillencommissie Arbodiensten geeft een bindend oordeel over klachten waarvoor de interne klachtenroute van de arbodienst geen oplossing bracht. Iedere gecertificeerde arbodienst is op grond van de Wkkgz verplicht aangesloten bij een erkende geschilleninstantie; voor arbodiensten is dat doorgaans deze commissie. De commissie kan in bepaalde gevallen schadevergoeding toekennen.
Toezichthouder op de kwaliteit van zorg en jeugdhulp in Nederland.
De IGJ is de toezichthouder die kwaliteit van zorg- en jeugdhulpverleners controleert, inclusief BIG-geregistreerde bedrijfsartsen. Onderneemt vooral bij structurele kwaliteitstekortkomingen, minder bij individuele incidenten. Een klacht of melding is gratis.
Onafhankelijke bemiddelaar die op grond van de Wkkgz wordt ingeschakeld bij klachten over zorg.
Een klachtenfunctionaris is een onafhankelijke figuur die op grond van de Wkkgz wordt ingeschakeld als je een klacht hebt over een zorgverlener, waaronder een bedrijfsarts. Hij of zij neemt contact met je op, bemiddelt tussen jou en de zorgaanbieder, en zoekt mee naar een oplossing. Inschakeling is gratis voor de klager.
Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst: de federatie van Nederlandse artsen-beroepsverenigingen.
De KNMG is de overkoepelende beroepsorganisatie voor artsen in Nederland. Haar gedragscode, richtlijnen en handreikingen vormen de professionele standaard waaraan elke arts (inclusief bedrijfsartsen) zich moet houden. Tuchtcolleges toetsen aan deze standaarden. Belangrijke documenten voor bedrijfsartsen zijn de KNMG-gedragscode, de richtlijn omgaan met medische gegevens, en handreikingen over beroepsgeheim en gegevensuitwisseling met werkgever.
Het door de zorgverlener bijgehouden bestand met alle informatie over jouw zorg.
Een medisch dossier bevat probleemanalyses, consultverslagen, eigen aantekeningen van de arts, beoordelingen en adviezen. Bedrijfsartsen zijn verplicht een zorgvuldig medisch dossier bij te houden; tuchtcolleges toetsen daar streng op. Je hebt op grond van de WGBO en de AVG recht op inzage in je dossier.
Toezichthouder op de naleving van de Arbowet en de certificering van arbodiensten.
De Nederlandse Arbeidsinspectie (voorheen Inspectie SZW) controleert of werkgevers en arbodiensten zich aan de Arbowet houden. Onderneemt vooral bij structurele schendingen door een organisatie, minder bij individuele gevallen. Een melding is gratis en kan anoniem.
Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde: de beroepsvereniging van bedrijfsartsen.
De NVAB ontwikkelt en publiceert leidraden en richtlijnen die de praktische vakstandaard voor bedrijfsartsen vormen. Bekende voorbeelden zijn de leidraad verwijzen door de bedrijfsarts, de leidraad bedrijfsgeneeskundig dossier, en richtlijnen voor specifieke aandoeningen (overgang en werk, post-COVID, lage rugpijn). Tuchtcolleges hanteren deze leidraden als toetssteen voor zorgvuldig handelen.
Nederlandse Vereniging voor Verzekeringsgeneeskunde: de beroepsvereniging van verzekeringsartsen (onder andere bij UWV).
De NVVG ontwikkelt richtlijnen voor verzekeringsartsen, die werken bij het UWV en bij private uitvoerders. Hun richtlijnen gaan over arbeidsongeschiktheid-beoordeling bij specifieke aandoeningen. Tuchtcolleges toetsen verzekeringsartsen aan deze standaarden.
Wettelijke bescherming tegen ontslag tijdens de eerste twee jaar dat je arbeidsongeschikt bent.
Op grond van artikel 7:670 lid 1 BW mag een werkgever de arbeidsovereenkomst niet eenzijdig opzeggen zolang de werknemer door ziekte niet in staat is het eigen werk te doen, voor maximaal twee jaar. Er zijn uitzonderingen (proeftijd, bedrijfsbeëindiging, dringende reden) en de bescherming vervalt als je zonder goede reden weigert mee te werken aan re-integratie.
Het schriftelijke verslag van de bedrijfsarts met zijn beoordeling van je belastbaarheid en advies over re-integratie.
De probleemanalyse is het centrale document waarmee de bedrijfsarts zijn beoordeling vastlegt: wat je beperkingen en mogelijkheden zijn, welke verzuimduur hij verwacht, en welke aanpak hij voor re-integratie adviseert. Een onvoldoende onderbouwde probleemanalyse is een terugkerende grond voor gegronde tuchtklachten.
Onafhankelijk gerecht dat klachten over BIG-geregistreerde zorgverleners beoordeelt.
Het Regionaal Tuchtcollege (RTG) beoordeelt of een zorgverlener volgens de professionele standaard heeft gehandeld. Voor bedrijfsartsen kan dat leiden tot maatregelen van waarschuwing tot doorhaling uit het BIG-register. De procedure kost griffierecht. Geen schadevergoeding, wel een uitspraak die als precedent kan dienen.
Het proces om een zieke werknemer terug te krijgen naar passend werk, bij de eigen of een andere werkgever.
Re-integratie is wettelijk geregeld via de Wet verbetering poortwachter. Werkgever en werknemer hebben beide verplichtingen, en de bedrijfsarts adviseert over de mogelijkheden. Eerste spoor is terugkeer bij de eigen werkgever (eventueel aangepast werk); tweede spoor is bij een andere werkgever. Een loonsanctie kan volgen als de werkgever te weinig doet.
Recht van de werknemer om een tweede, onafhankelijk oordeel van een andere bedrijfsarts te vragen.
Bij twijfel over het advies van je bedrijfsarts kun je een second opinion aanvragen bij een andere, onafhankelijke bedrijfsarts. De kosten komen voor rekening van je werkgever. De bedrijfsarts moet een redelijk verzoek om een second opinion in principe honoreren.
Klacht bij een tuchtcollege over het professioneel handelen van een BIG-geregistreerde zorgverlener.
Een tuchtklacht richt zich tegen de zorgverlener persoonlijk (niet tegen zijn werkgever of arbodienst). Het tuchtcollege toetst of hij volgens de professionele standaard heeft gehandeld. Bij een gegronde klacht kan een maatregel worden opgelegd. Het kost griffierecht en kan lang duren.
Het rechtsgebied dat de kwaliteit van beroepsuitoefening van BIG-geregistreerden bewaakt.
Het medisch tuchtrecht bestaat naast het civiele en strafrechtelijke recht. Het toetst niet schade of strafwaardigheid, maar of de zorgverlener heeft gehandeld zoals een redelijk handelend vakgenoot dat zou doen. Voor bedrijfsartsen is dat tuchtrecht van toepassing via hun BIG-registratie.
Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen, de instantie die WW, WIA en deskundigenoordelen uitvoert.
Het UWV voert de werknemersverzekeringen uit (WW, WIA, Ziektewet, Wajong) en geeft deskundigenoordelen bij geschillen tussen werknemer en werkgever over re-integratie. UWV-handboeken en werkwijzers (zoals de Werkwijzer Poortwachter) zijn voor bedrijfsartsen toetsstenen.
Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg, regelt onder andere het BIG-register en het tuchtrecht.
De Wet BIG regelt welke beroepen in de zorg zijn beschermd, welke titels gevoerd mogen worden, en welke tuchtrechtelijke regels gelden. Voor bedrijfsartsen is BIG-registratie een vereiste; daarmee vallen zij onder het medisch tuchtrecht.
Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst: de basisregels voor de relatie tussen patiënt en zorgverlener.
De WGBO staat in boek 7, titel 7, afdeling 5 van het Burgerlijk Wetboek (artikelen 7:446 tot en met 7:468). Het regelt onder meer het recht op informatie, toestemming voor behandeling, inzage in het medisch dossier en het medisch beroepsgeheim (artikel 7:457). Geldt ook voor bedrijfsartsen.
Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg: regelt onder andere de klachtenprocedure die elke zorgaanbieder moet hebben.
De Wkkgz verplicht zorgaanbieders (waaronder arbodiensten en zelfstandige bedrijfsartsen) een klachtenregeling te hebben, een onafhankelijke klachtenfunctionaris in te schakelen en aangesloten te zijn bij een erkende geschilleninstantie. Voor jou betekent dat: je hebt altijd een gestructureerde route, ongeacht hoe de zorgverlener zelf reageert.