Klacht indienen over Zorg van de Zaak

De bedrijfsarts wordt door je werkgever ingehuurd. Dat is geen toevalligheid maar wet: een werkgever is verplicht zich bij de begeleiding van zieke werknemers te laten bijstaan door een geregistreerde bedrijfsarts. De grondslag staat in Art. 14 lid 1 Arbowet :

De werkgever betaalt, jou kost het niets. Dat staat met zoveel woorden in Art. 44 Arbowet : de kosten die voortvloeien uit de naleving van deze wet (waaronder de bedrijfsartszorg) mogen niet ten laste van de werknemer worden gebracht. Een spreekuur, een verzoek om je dossier of een second opinion mogen jou dus geen euro kosten.

Wat veel mensen niet weten: dezelfde Arbowet schrijft voor dat de bedrijfsarts zijn werk doet met behoud van zelfstandigheid en onafhankelijkheid, zie Art. 14 lid 8 Arbowet in samenhang met Art. 13 Arbowet . Hij maakt zijn eigen professionele afweging, los van wat je werkgever of de arbodienst graag zou willen horen.

Voor jou betekent dat: de bedrijfsarts heeft een dubbele rol. Hij adviseert je werkgever over jouw inzetbaarheid, maar voor jou is hij een vertrouwenspersoon in de medische sfeer met hetzelfde beroepsgeheim als je huisarts, zo bevestigt Kernregel 5 van de KNMG-gedragscode . Praktisch: als je hem iets vertelt, ligt dat onder zwijgplicht. Maar de gezagsverhouding met je werkgever blijft op de achtergrond meelopen.

Onafhankelijkheid werkt twee kanten op. De bedrijfsarts mag zich niet eenzijdig laten leiden door wat je werkgever wil horen, maar evenmin door wat jij hem vertelt zonder dat hij wederhoor heeft toegepast. Het Regionaal Tuchtcollege Amsterdam oordeelde in 2023 een klacht tegen een bedrijfsarts gegrond omdat hij in correspondentie negatieve uitspraken over de werkgever had gedaan zonder de andere kant te horen. Partij kiezen kan dus ook tegen de werknemer keren:

Eerlijke kanttekening over de relatie. Deze structuur maakt de relatie tussen jou en de bedrijfsarts niet symmetrisch. Hij heeft de medische expertise, hij stelt het advies op dat naar je werkgever gaat, en bij interne klachten beoordeelt zijn eigen organisatie of zijn werk in orde was. Veel bedrijfsartsen werken zorgvuldig binnen die positie en de meeste gesprekken verlopen prima. Maar het is geen wantrouwen om voorzichtig te zijn; het is professionele zorgvuldigheid van jouw kant. Mocht je in een echt conflict komen, dan helpt het om vooraf te weten welke regels hij moet volgen, wat hij wel en niet mag, en welke gaten in zijn werk een grond voor een klacht kunnen vormen. Dat is de aanpak van deze pagina: ervan uitgaan dat het goed gaat, maar voorbereid zijn op het uitzonderingsgeval.

Ben je het niet eens met zijn oordeel, dan ben je niet zonder route. Art. 7:660a BW regelt je verplichtingen tegenover de deskundige, en Art. 7:658b BW geeft de basis voor een onafhankelijk deskundigenoordeel bij het UWV. Meer over die routes lees je in Deel B hieronder.

De bedrijfsarts is geen vrije adviseur. Hij is gebonden aan vier lagen die elke werkdag voor hem gelden, en die voor jou belangrijk zijn om te kennen.

1. Arbowet. Zijn rol en de eis van zelfstandigheid en onafhankelijkheid staan in Art. 14 Arbowet en Art. 13 Arbowet . Hij moet zijn werk kunnen doen los van druk van werkgever of arbodienst-leiding.

2. KNMG-richtlijnen. Het medisch beroepsgeheim (Art. 7:457 BW ) is uitgewerkt in de KNMG-richtlijn over omgaan met medische gegevens . Voor de gegevensuitwisseling met je werkgever geldt het strikt- noodzakelijk-criterium uit het hoofdstuk gegevensuitwisseling bedrijfsarts . De KNMG-gedragscode bindt hem aan kernregels over de vertrouwensrelatie (Kernregel 5 ) en aan de plicht om zich te verantwoorden bij een klacht (Kernregel 9 ).

3. NVAB-leidraden. De vereniging van bedrijfsartsen schrijft de praktische vakstandaard. Voor het verzamelen van informatie en het opstellen van een probleemanalyse geldt onder meer de NVAB-leidraad verwijzen . Hij moet zich houden aan deze methodische stappen, anders kan een tuchtcollege oordelen dat zijn handelen niet zorgvuldig was.

4. Tuchtrecht. Alle bedrijfsartsen zijn BIG-geregistreerd en kunnen achteraf worden getoetst door het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg. Dat tuchtcollege kan maatregelen opleggen, van waarschuwing tot doorhaling uit het BIG-register, zoals beschreven in de KNMG-handreiking over klachten en geschillen .

De dossierplicht. Een bedrijfsarts moet alles wat met je gebeurt zorgvuldig vastleggen: gespreksverslagen, probleemanalyses, eigen onderzoek, adviezen aan de werkgever, en de overwegingen achter zijn oordeel. Dit volgt uit de algemene dossierplicht in de WGBO en uit specifieke NVAB-leidraden zoals die voor dossier-inrichting. Tuchtcolleges toetsen daar streng op: ontbrekende of slecht onderbouwde dossiervoering is een terugkerende grond voor gegronde klachten. Dat is voor jou relevant, want via een AVG-inzageverzoek krijg je dat dossier letterlijk in handen (zie de Q over je dossier opvragen).

Concreet: hij mag geen medische informatie aan je werkgever delen die niet strikt noodzakelijk is voor je re-integratie en je loondoorbetaling. Hij mag geen oordeel over je arbeidsgeschiktheid geven zonder eigen onderzoek of zonder het meewegen van informatie van behandelende artsen. Hij moet je vooraf laten weten wat hij naar je werkgever stuurt. En hij moet zijn beoordeling kunnen onderbouwen met wat er feitelijk in het dossier staat.

Het uitgangspunt is dat je diagnose niet aan je werkgever wordt verteld. De bedrijfsarts heeft een medisch beroepsgeheim op grond van Art. 7:457 BW en mag zonder jouw toestemming geen inlichtingen over jou verstrekken.

Wat hij wél aan je werkgever mag doorgeven beperkt zich tot wat strikt noodzakelijk is voor een goede re-integratie en voor het bepalen van het recht op loondoorbetaling, zo legt de KNMG-richtlijn over gegevensuitwisseling uit. Concreet gaat het om drie dingen:

• Je beperkingen en mogelijkheden (bijvoorbeeld: niet zwaar tillen, niet beeldschermen, niet 's avonds werken)
• Eventuele aanpassingen of voorzieningen die nodig zijn voor je werkhervatting
• Een verwachte duur van het verzuim

Wat niet mag: diagnose, behandeling, medicatie, of inhoudelijke details over je privé-context. Die vallen volledig onder het beroepsgeheim, zo bevestigt de richtlijn over omvang en duur van het beroepsgeheim . Wil de bedrijfsarts meer delen, dan moet hij jouw expliciete en gerichte toestemming hebben. De richtlijn zegt zelf dat hij hier terughoudend mee moet omgaan, omdat je je door de gezagsverhouding gedwongen kunt voelen om akkoord te gaan.

Praktisch: vraag aan het einde van het consult wat er precies in zijn advies aan de werkgever komt te staan. Hij hoort dat advies tegelijk met jou en met je werkgever te delen, zonder verrassingen. Dat is jouw recht en geen ongelegen verzoek.

Je hebt een inlichtingenplicht, maar die is begrensd. Je geeft de bedrijfsarts de informatie die nodig is om vast te stellen wat je beperkingen en mogelijkheden voor werk zijn. Je diagnose noemen is niet verplicht. Privé-zaken hoef je alleen te delen voor zover ze direct invloed hebben op je verzuim of je herstel. De arts mag ernaar vragen om een compleet beeld van je belastbaarheid te krijgen, maar tot intieme details die niet relevant zijn voor je werk reikt zijn vraagrecht niet.

Een gezonde basisregel: hou je antwoord bij wat je in je werk belemmert en welke aanpassingen je nodig hebt. Voorbereiden helpt. Schrijf vóór het gesprek voor jezelf op wat je beperkingen zijn en welke werkzaamheden op dit moment niet of beperkt lukken. Daarmee blijf je feitelijk zonder dat je je verplicht voelt meer te delen dan nodig.

Mag je het gesprek opnemen? Ja. Art. 139a Sr en Art. 139b Sr verbieden alleen het opnemen van een gesprek door iemand die er zelf geen deelnemer aan is. Doe jij zelf mee aan het gesprek, dan mag je het opnemen, binnen de spreekkamer of daarbuiten, zonder dat de andere kant het hoeft te weten. Voor de KNMG geldt hetzelfde uitgangspunt voor geluidsopnames voor privégebruik, zo legt de KNMG-handreiking over opnames bij videoconsulten uit.

Eén grens: privégebruik is iets anders dan openbaar maken. Een opname op internet zetten of doorsturen aan derden zonder toestemming van de arts mag niet, en kan onder bepaalde omstandigheden vallen onder Art. 139e Sr . Voor jezelf bewaren om thuis na te luisteren, mag.

Of je het meldt of niet is een persoonlijke keuze. Het hoeft niet, en fatsoenshalve mag het. Een eenvoudige zin volstaat: "Ik vind deze gesprekken vaak intensief en vergeet later wat er gezegd is. Vindt u het goed als ik voor mezelf een geluidsopname maak om het thuis terug te luisteren?" De meeste artsen zullen, wetende dat het je recht is, geen bezwaar maken.

Naast opnemen helpt het om gesprekken na afloop kort op te schrijven: datum, met wie, wat is besproken, welk advies is gegeven. Niet om een klacht voor te bereiden, maar omdat menselijk geheugen onbetrouwbaar is en geschreven communicatie helder houdt wat is afgesproken.

Een bedrijfsarts moet voldoen aan een professionele standaard. Die staat beschreven in de leidraden van de NVAB en in de KNMG-gedragscode, en wordt regelmatig getoetst in tuchtuitspraken. Drie elementen keren steeds terug.

Eigen onderzoek. De bedrijfsarts mag geen oordeel geven over je arbeidsgeschiktheid zonder zelf onderzoek te doen of informatie in te winnen bij behandelende artsen. Een arts die dat oversloeg en toch oordeelde, kreeg in RTG Amsterdam 2015:48 de klacht gegrond verklaard. Hij verzamelt informatie via een medische en arbeidsanamnese, en als hij dat nodig acht een lichamelijk onderzoek, zoals de NVAB-leidraad verwijzen beschrijft.

Onderbouwde rapportage. De probleemanalyse moet voldoende weergeven wat je beperkingen zijn en welke aanpak wordt geadviseerd, zo oordeelde RTG Amsterdam 2022:93 . Alle relevante medische feiten die de belastbaarheid onderbouwen, moeten in het medisch dossier zitten. Ontbreekt deugdelijke onderbouwing voor vastgestelde beperkingen, dan kan dat tot het oordeel leiden dat de arts onzorgvuldig handelde, zoals in RTG Groningen 2013:10 . De bedrijfsarts moet zijn handelen verantwoorden en een zorgvuldig dossier bijhouden, in lijn met Kernregel 9 van de KNMG-gedragscode .

Zelfstandig oordeel en hoor en wederhoor. Hij betrekt de informatie van behandelaars in zijn beoordeling, maar stelt vervolgens zelf vast wat je functionele mogelijkheden en beperkingen voor het werk zijn, zo bevestigt RTG Amsterdam 2023:125 . En hij moet je vooraf laten weten wat hij naar je werkgever stuurt, zo legt de KNMG-richtlijn over gegevensuitwisseling vast.

Met die maatstaf in handen kun je je eigen consult terugkijken. Drie concrete toets-vragen:

1. Hoor en wederhoor. Is jouw visie op je werk en je klachten opgenomen in de probleemanalyse?
2. Transparantie. Heeft de arts vooraf met je gedeeld wat er naar je werkgever zou gaan?
3. Onderzoek. Heeft er onderzoek plaatsgevonden dat past bij de aard van je klachten?

Twijfel je over de zorgvuldigheid van het onderzoek of de onderbouwing, dan kun je inzage vragen in je medisch dossier en zien op welke feiten de arts zich baseert. Hoe dat werkt staat in de volgende vraag.

Voor je een klacht indient, of als je nog niet zeker weet wat er precies is gebeurd, is je dossier opvragen vaak een goede eerste stap. Je leest letterlijk wat de bedrijfsarts heeft genoteerd, welke informatie hij heeft doorgegeven, en aan wie. Zonder dat inzicht praat je in het luchtledige; mét dat inzicht heb je concrete feiten waar je mee kunt werken.

Het wettelijk fundament: artikel 15 van de AVG. Je hebt het recht om alle persoonsgegevens op te vragen die over jou worden verwerkt door Zorg van de Zaak. Dat omvat je bedrijfsgeneeskundig dossier, maar ook gespreksverslagen, e-mailcorrespondentie waarin je wordt genoemd, en logging van wie wanneer welke gegevens heeft ingezien of gewijzigd. Zorg van de Zaak heeft één maand om je inzage te geven, eventueel verlengbaar met twee maanden bij complexe verzoeken.

Wat je opvraagt: je bedrijfsgeneeskundig dossier in zijn geheel, alle gespreksverslagen, alle interne en externe e-mailcorrespondentie waarin je wordt genoemd, eventuele doorverwijzingen, en de logging van wie wanneer welke gegevens heeft ingezien of gewijzigd. Stuur het verzoek aangetekend of via een traceerbare e-mail naar de functionaris voor de gegevensbescherming. Bij Zorg van de Zaak kan dat ook via hun privacy-pagina.

De complete uitleg met een verbatim voorbeeldbrief, termijnen, en wat je doet als Zorg van de Zaak niet of onvolledig reageert, staat in de aparte wegwijzer over je bedrijfsgeneeskundig dossier opvragen.

Zorg van de Zaak heeft een vaste klachtenregeling, vastgelegd in zijn Externe klachtenregeling van april 2025. Iedere arbodienst is wettelijk verplicht zo'n regeling te hebben op grond van Art. 14 Arbowet .

Stap 1. Zorg van de Zaak adviseert eerst het gesprek aan te gaan met de betrokken medewerker. Soms helpt dat en is verdere actie niet nodig. Lukt dat niet, of wil je die stap overslaan, dan kun je direct door naar stap 2. Je rechten zijn er niet van afhankelijk dat je het gesprek eerst hebt geprobeerd.

Stap 2. Dien een officiële klacht in via een van deze drie kanalen:

• Het klachtenformulier op zorgvandezaak.nl
• Een brief naar: Zorg van de Zaak NV, t.a.v. het klachtenbureau, Vivaldiplantsoen 200, 3533 JE Utrecht
• Een e-mail aan [email protected]

Vermeld in de klacht je naam, adres, telefoon, e-mail, eventuele cliëntcode, je werkgever, de naam van de betrokken Zorg van de Zaak-medewerker, een omschrijving van de klacht, en wat je met de klacht hoopt te bereiken. Houd het feitelijk en concreet.

Hun termijnen. Je krijgt binnen vijf werkdagen een ontvangstbevestiging en binnen zes weken een schriftelijk inhoudelijk antwoord. De klacht wordt onderzocht door een klachtenbehandelaar die niet de persoon is over wie de klacht gaat.

Klachtenfunctionaris automatisch. Als je werknemer bent en je klacht gaat over een bedrijfsarts, een second opinion, een niet-verplicht PMO of een preventief spreekuur, dan is Zorg van de Zaak verplicht een onafhankelijke Klachtenfunctionaris in te schakelen die contact met je opneemt en bemiddelt. Deze figuur komt uit de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Vermeld bij je klachtomschrijving daarom om welke reden je in contact stond met Zorg van de Zaak, dan kunnen ze de juiste route inzetten. De rol van de klachtenfunctionaris staat ook in de KNMG-handreiking over klachten en geschillen .

Termijn voor jou. Zorg van de Zaak neemt alleen klachten in behandeling die korter dan een jaar oud zijn. Twijfel je of je klacht al voldoende is uitgewerkt, stuur dan toch binnen die termijn alvast een beknopte schriftelijke klacht. Aanvullen kan altijd. Een klacht die je te laat indient verlies je definitief bij de interne route.

Voor klachten die specifiek over het handelen van je bedrijfsarts gaan zijn er drie routes naast de interne klacht. Zorg van de Zaak noemt ze zelf ook in zijn regeling.

Second opinion. Je kunt als werknemer een second opinion aanvragen bij Zorg van de Zaak. Zij benaderen dan een andere, onafhankelijke bedrijfsarts. De kosten komen voor rekening van je werkgever. Dit is geen klacht in formele zin, maar een tweede, los oordeel over je situatie. Bij een echte impasse over je arbeidsgeschiktheid kan het uitkomst bieden.

Deskundigenoordeel UWV. Dit is een onafhankelijk oordeel van het UWV over een specifiek geschilpunt. Het kan voor vijf situaties worden aangevraagd, beschreven in de UWV-handreiking deskundigenoordelen : of je ongeschikt bent voor je eigen werk, of je voldoende meewerkt aan re-integratie, of je werkgever voldoende doet, of er passend werk beschikbaar is, en over de re-integratie-inspanningen rond een loonsanctie. Er zijn kosten aan verbonden, te betalen door wie het aanvraagt.

Tuchtklacht. Alle bedrijfsartsen zijn BIG-geregistreerd en vallen daarmee onder het medisch tuchtrecht. Het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg beoordeelt of de arts persoonlijk volgens de professionele standaard heeft gehandeld. Dat is een gerichte toets op beroepsuitoefening, geen civiele schadeprocedure. Bij een gegronde klacht kan het tuchtcollege maatregelen opleggen, van waarschuwing tot doorhaling uit het BIG-register. Een schadevergoeding kan het niet toekennen. De procedure staat beschreven in Kernregel 9 van de KNMG-gedragscode en in de KNMG-handreiking over klachten en geschillen . Indienen kan via het klachtenloket van het Tuchtcollege.

Welke route past, hangt af van wat je wilt bereiken. Een second opinion of deskundigenoordeel lost je arbeidsgeschiktheids-impasse op. Een tuchtklacht is gericht op het persoonlijk beroepsmatig handelen van de arts. Voor schadevergoeding is uiteindelijk een civiele weg nodig, maar die start zelden los van eerst een van bovenstaande routes.

De eerste vervolgstap die Zorg van de Zaak zelf noemt is de Geschillencommissie Arbodiensten. Die is bij wet (Wkkgz) verplicht voor elke arbodienst, geeft een onafhankelijk en bindend oordeel, en kan in bepaalde gevallen schadevergoeding toekennen. Je toegang tot deze commissie hangt niet af van een interne "afsluiting" door Zorg van de Zaak; het recht om hier door te gaan blijft bestaan zolang je interne klacht doorlopen is.

Daarnaast staan er routes open die Zorg van de Zaak in zijn eigen regeling niet noemt, maar die voor specifieke klachten wel de juiste plek zijn:

• Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Toezichthouder op BIG-geregistreerde zorgverleners, waaronder bedrijfsartsen. Onderneemt vooral bij structurele kwaliteitstekortkomingen. Geen kosten, geen drempel.
• Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Als de klacht gaat over hoe Zorg van de Zaak met je medische gegevens omgaat (te veel gedeeld met werkgever, slechte beveiliging, onnodige doorgifte), kan de AP onderzoek doen en bij ernstige tekortkomingen een dwangsom opleggen. Voorwaarde: eerst zelf een klacht bij Zorg van de Zaak hebben ingediend.
• Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA). Toezichthouder op de Arbowet en op de certificering van gecertificeerde arbodiensten volgens Art. 14a Arbowet . Onderneemt vooral bij structurele schendingen door de organisatie, niet bij individuele gevallen.

Een visuele samenvatting van deze routes plus de Geschillencommissie en het Tuchtcollege staat hieronder, met per route wat ze doen, welke drempel en welke uitkomst je kunt verwachten.