Art. 288 FW
Je krijgt een schuldsaneringstraject als je aannemelijk maakt dat je je schulden niet meer kunt betalen, dat je daar de afgelopen drie jaar niet zelf schuldig aan bent en dat je je aan de regels zult houden.
Wat dit voor jou betekent
De rechter kijkt eerst of jij echt niet meer verder kunt met het betalen van je schulden. Dat betekent meestal dat je meer schulden hebt dan je kunt aflossen. Daarnaast moet je laten zien dat je de schulden niet bewust hebt veroorzaakt. Het gaat om de periode van drie jaar voordat je het verzoek doet. Ten slotte moet je beloven dat je de regels van de schuldsanering zult volgen, zoals het afdragen van geld en het melden van veranderingen.
Er zijn ook situaties waarin je verzoek altijd wordt afgewezen. Bijvoorbeeld als je al in een schuldsaneringstraject zit, of als het eerdere buitenrechtelijke traject niet door een erkende deskundige is gedaan. Ook als je schulden hebt die komen uit een strafzaak die minder dan vijf jaar geleden is beslist, dan word je vaak niet toegelaten. Maar er is een uitzondering: als je de oorzaken van je schulden onder controle hebt gekregen, kan de rechter je toch toelaten. Dit heet de hardheidsclausule.
De rechter mag je verzoek niet afwijzen alleen omdat je schuldeisers waarschijnlijk niets of weinig terugkrijgen. Dat is geen reden om je niet te helpen. En als je verzoek wordt afgewezen, mag de rechter je ook niet uit zichzelf failliet verklaren. Dat betekent dat jij zelf niet opeens failliet bent, alleen omdat de schuldsanering niet doorgaat.
Wanneer kom je dit tegen?
- • Je hebt een stapel schulden en een uitkering, en je wilt met een schone lei beginnen. Je bent een eigen bedrijf gestart en het is mislukt door omstandigheden buiten jouw schuld, zoals ziekte. Een schuldhulpverlener heeft geprobeerd om met je schuldeisers te onderhandelen, maar dat lukte niet. Je hebt een straf gehad en daardoor een schuld, maar je hebt nu een vaste baan en je budget op orde. Je vraagt de rechter om toelating tot de schuldsanering en je bent bang dat je verleden je tegenwerkt.
Waar mensen op vastlopen
Een veelgemaakte fout is denken dat je nooit wordt toegelaten als je eerder fouten hebt gemaakt, bijvoorbeeld met geld. Maar de wet heeft een hardheidsclausule: als je kunt laten zien dat je die problemen nu onder controle hebt, kan de rechter je ondanks je verleden toch toelaten. Ook denken mensen dat de rechter hen failliet kan verklaren als het verzoek wordt afgewezen. Dat mag niet uit zichzelf. Je moet dus niet bang zijn om hulp te vragen, maar je moet wel eerlijk en volledig zijn over je situatie.
Deze uitleg is door Rechtswijs geschreven op basis van de wettekst en de uitspraken hieronder, en gecontroleerd op verwijzingen naar wetsartikelen die er niet zijn. Hij vervangt geen advies over jouw eigen situatie.
De rechter heeft dit artikel in 1.758 gepubliceerde uitspraken toegepast, de meest recente op 14-7-2026.
Wat er in de wet staat
Het verzoek, bedoeld in artikel 284, eerste lid , wordt slechts toegewezen indien voldoende aannemelijk is: a. dat de schuldenaar niet zal kunnen voortgaan met het betalen van zijn schulden; b. dat de schuldenaar ten aanzien van het ontstaan of onbetaald laten van zijn schulden in de drie jaar voorafgaand aan de dag waarop het verzoek is ingediend, te goeder trouw is geweest; en c. dat de schuldenaar de uit de schuldsaneringsregeling voortvloeiende verplichtingen naar behoren zal nakomen en zich zal inspannen zoveel mogelijk baten voor de boedel te verwerven.
Het verzoek wordt evenwel afgewezen: a. indien de schuldsaneringsregeling reeds op de schuldenaar van toepassing is; b. indien de poging tot een buitengerechtelijke schuldregeling niet is uitgevoerd door een persoon of instelling als bedoeld in artikel 48, eerste lid, van de Wet op het consumentenkrediet ; of c. indien de schuldenaar schulden heeft welke voortvloeien uit een onherroepelijke veroordeling als bedoeld in artikel 358, vierde lid , ter zake van een of meer misdrijven, welke veroordeling onherroepelijk is geworden binnen vijf jaar voor de dag van indiening van het verzoek, tenzij de rechter aanleiding ziet een langere termijn in acht te nemen.
Het verzoek kan in afwijking van het eerste lid, onder b, en het tweede lid, onder c, worden toegewezen indien voldoende aannemelijk is dat de schuldenaar de omstandigheden die bepalend zijn geweest voor het ontstaan of onbetaald laten van zijn schulden, onder controle heeft gekregen.
Het van toepassing verklaren van de schuldsaneringsregeling kan niet worden geweigerd uitsluitend op grond dat er geen of onvoldoende vooruitzicht bestaat dat schuldeisers algehele of gedeeltelijke betaling op hun vorderingen zullen ontvangen.
Indien het verzoek wordt afgewezen, kan de schuldenaar niet ambtshalve in staat van faillissement worden verklaard. 2023 87 17-03-2023 10-02-2023 35915 2023 175 31-05-2023 17-05-2023 01-07-2023 Artikel II van Stb. 2023/87 bevat overgangsrecht m.b.t. deze wijziging.
Bron: wetten.overheid.nl. Dit is de geldende tekst zoals wij hem hebben opgehaald. Controleer bij twijfel altijd de officiële versie.
Hoe deze zaken eindigden
- afgewezen 1.011 · 58%
- toegewezen 639 · 36%
- ongegrond 67 · 4%
- niet-ontvankelijk 19 · 1%
- gegrond 18 · 1%
- aangehouden 2 · 0%
Let op wat deze woorden betekenen. "Toegewezen" zegt dat de rechter het verzoek toewees, niet wie er gelijk kreeg. Vroeg de werkgever om ontbinding, dan betekent toegewezen dat de werknemer zijn baan kwijt is. Vroeg de werknemer om vernietiging van zijn ontslag, dan betekent hetzelfde woord het tegenovergestelde. Deze cijfers zeggen dus iets over de procedure, niet over jouw kansen. Daarnaast zijn 19 tussenuitspraken buiten deze telling gehouden. Daarin heeft de rechter de zaak aangehouden en dus nog niets beslist.
De meest recente uitspraken
Een burger die onder beschermingsbewind staat en financieel in de problemen is geraakt na het overlijden van zijn dochter, heeft een verzoek om toegang tot de wsnp ingediend. Het verzoek wordt afgewezen wegens onjuiste en onvolledige informatie, waardoor niet kan worden aangetoond dat hij te goeder trouw is of de wsnp-verplichtingen zal nakomen. Ook een beroep op de hardheidsclausule slagt failliet.
ECLI:NL:GHARL:2026:4560De rechtbank toewijst een verzoek tot toelating tot de wettelijke schuldsaneringsregeling (WSNP) met een eerdere ingangsdatum van 25 maart 2025, ondanks een vertraging in het indienen van het verzoek. De verzoeker moet voldoen aan afdracht-, inspannings- en medewerkingsplichten, terwijl alle beslaggen vervallen.
ECLI:NL:RBDHA:2026:19041De rechtbank beëindigt de wettelijke schuldsaneringsregeling tussentijds omdat de verweerster tijdens de toelating onjuist of onvolledig informatie gaf en schuldeisers benadeelde door onrechtmatige beslaglegging en het verbergen van vermogen via een netwerk van vennootschappen. Geen schone lei wordt toegekend.
ECLI:NL:RBMNE:2026:4006Een burger met een schuldensituatie die in de afgelopen drie jaar is ontstaan, kan toegang krijgen tot de WSNP via de hardheidsclausule als hij de omstandigheden die tot schulden leidden onder controle heeft. De termijn van de regeling begint op een eerdere datum, mits er sprake is van een minnelijk traject met aflossingen. Na achttien maanden en volledige nakoming van verplichtingen resulteert dit in een schone lei.
ECLI:NL:RBDHA:2026:18883De rechtbank toewijst een verzoek tot toegang tot de wettelijke schuldsaneringsregeling (WSNP) aan een burger met een problematische schuldensituatie, onder toepassing van de hardheidsclausule. De termijn van de WSNP begint op 1 september 2025, gebaseerd op een Vtlb-berekening van 13 augustus 2025. Bij nakoming van alle verplichtingen eindigt de regeling met een schone lei.
ECLI:NL:RBDHA:2026:18876De schuldenaar is niet toegelaten tot de wettelijke schuldsaneringsregeling omdat hij onvoldoende aannemelijk heeft gemaakt dat hij te goeder trouw handelde bij het ontstaan van zijn schulden en geen voldoende financiële stabiliteit heeft geïndiceerd voor de hardheidsclausule.
ECLI:NL:GHARL:2026:4283Een burger met een Wajong-uitkering en een opleiding wordt toegelaten tot de wsnp, omdat zij voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat zij te goeder trouw handelde, niet kan voortgaan met betalen, en zich zal inspannen voor haar schuldeisers. Het aanvangsmoment is 30 juni 2025.
ECLI:NL:GHARL:2026:4281De schuldenaar is niet toegelaten tot de wettelijke schuldsaneringsregeling omdat hij onvoldoende aannemelijk heeft gemaakt dat hij te goeder trouw handelde bij het ontstaan van zijn schulden en geen voldoende financiële stabiliteit heeft geïndiceerd voor de hardheidsclausule.
ECLI:NL:GHARL:2026:4283Het gerechtshof bevestigt het vonnis van de rechtbank dat een verzoek tot schuldsaneringsregeling (WSNP) is afgewezen vanwege onvoldoende aannemelijkheid dat de schuldenaar zich voldoende zal inspannen om baten voor de boedel te verwerven en de verplichtingen van de regeling nakomt.
ECLI:NL:GHDHA:2026:2092Een burger die door een emotionele crisis schulden heeft opgelopen, mag toegelaten worden tot de wettelijke schuldsaneringsregeling (WSNP) omdat de oorzaak van haar financiële problemen onder controle is gekomen. Het verzoek is toegewezen, maar een eerdere ingangsdatum wordt afgewezen vanwege onvoldoende voldoening aan de sollicitatieplicht tijdens het minnelijke traject.
ECLI:NL:RBNNE:2026:2688Een burger die door een emotionele crisis schulden heeft opgelopen, mag toegelaten worden tot de wettelijke schuldsaneringsregeling (WSNP) omdat de oorzaak van haar financiële problemen onder controle is gekomen. Het verzoek is toegewezen, maar een eerdere ingangsdatum wordt afgewezen vanwege onvoldoende voldoening aan de sollicitatieplicht tijdens het minnelijke traject.
ECLI:NL:RBNNE:2026:2688De rechtbank toewijst een ondernemer de toepassing van de wettelijke schuldsaneringsregeling (WSNP) via de hardheidsclausule, omdat de oorzaak van zijn schulden – de coronacrisis en echtscheiding – onder controle is en hij een duurzame gedragsverandering heeft laten zien.
ECLI:NL:RBNNE:2026:2690Artikelen die hier in de praktijk bij horen
Deze artikelen worden opvallend vaak in dezelfde uitspraken aangehaald. Dat is het soort verband dat een jurist in zijn hoofd heeft en dat je nergens opgeschreven vindt.
Art. 285 FW
samen in 741 uitspraken
Art. 3 FW
samen in 637 uitspraken
Art. 1 FW
samen in 345 uitspraken
Art. 350 FW
samen in 244 uitspraken
Art. 292 FW
samen in 234 uitspraken
Art. 2 FW
samen in 211 uitspraken
Art. 284 FW
samen in 168 uitspraken
Art. 349a FW
samen in 149 uitspraken
Jouw situatie
Wat betekent dit artikel in jouw geval?
Een wetsartikel zegt pas iets als je het naast je eigen papieren legt. Stel je vraag aan Rechtswijs, dan zoeken we de bepalingen en uitspraken erbij die bij jouw situatie horen, en laten we zien waar het antwoord vandaan komt.
Gratis je vraag stellenDeze pagina is samengesteld uit openbare bronnen: de wettekst van wetten.overheid.nl en gepubliceerde uitspraken van rechtspraak.nl. De samenvattingen per uitspraak zijn door Rechtswijs gemaakt en kunnen nuance missen; de uitspraak zelf is altijd leidend. Dit is geen juridisch advies.