Art. 7:466 BW

Soms mag een arts zonder jouw toestemming iets doen, bijvoorbeeld als er geen tijd is om te vragen of als het om een kleine behandeling gaat.

Wat dit voor jou betekent

Het artikel gaat over twee situaties. Als jij niet zelf kunt beslissen, moet een ander voor jou toestemming geven. Maar als er geen tijd is om die persoon te vragen, en de behandeling direct nodig is om ernstig nadeel te voorkomen, dan mag de arts beginnen zonder die toestemming. Dit is een spoedeisende situatie.

De tweede situatie gaat over kleine behandelingen. Die zijn niet ingrijpend, zoals een prik of een simpele hechting. Dan mag de arts aannemen dat jij daarmee akkoord bent. Je hoeft dus niet altijd eerst iets te tekenen of te zeggen.

Uit voorbeelden blijkt dat dit ook geldt bij een spoedgeval. Een bewusteloos persoon wordt behandeld na een suïcidepoging, ook al ligt er een brief met een behandelverbod. De arts mag dat dan negeren als het verbod niet duidelijk is en de behandeling al is gestart. Zo kan de arts in een noodgeval snel helpen.

Wanneer kom je dit tegen?

  • Je bent buiten bewustzijn en hebt een levensbedreigende wond, maar je vertegenwoordiger is niet snel genoeg bereikbaar. Je hebt een kleine behandeling zoals een prik of het hechten van een wond, en je zegt er niets over. Je hebt een schriftelijk behandelverbod achtergelaten, maar de arts moet direct ingrijpen om ernstig nadeel te voorkomen. Je bent minderjarig en je ouders zijn niet in staat om met elkaar te beslissen over jouw zorg.

Waar mensen op vastlopen

Veel mensen denken dat een arts altijd eerst expliciet toestemming moet vragen. Maar bij niet-ingrijpende behandelingen mag de arts die toestemming gewoon aannemen. Ook denken mensen dat een schriftelijk behandelverbod altijd geldt. In een spoedeisende situatie kan de arts toch handelen als het verbod onduidelijk is en de behandeling al is begonnen. De rechter heeft dat in meerdere gevallen terecht gevonden.

Deze uitleg is door Rechtswijs geschreven op basis van de wettekst en de uitspraken hieronder, en gecontroleerd op verwijzingen naar wetsartikelen die er niet zijn. Hij vervangt geen advies over jouw eigen situatie.

De rechter heeft dit artikel in 25 gepubliceerde uitspraken toegepast, de meest recente op 22-4-2026.

Wat er in de wet staat

1

Is op grond van artikel 465 voor het uitvoeren van een verrichting uitsluitend de toestemming van een daar bedoelde persoon in plaats van die van de patiënt vereist, dan kan tot de verrichting zonder die toestemming worden overgegaan indien de tijd voor het vragen van die toestemming ontbreekt aangezien onverwijlde uitvoering van de verrichting kennelijk nodig is teneinde ernstig nadeel voor de patiënt te voorkomen.

2

Een volgens de artikelen 450 en 465 vereiste toestemming mag worden verondersteld te zijn gegeven, indien de desbetreffende verrichting niet van ingrijpende aard is.

Bron: wetten.overheid.nl. Dit is de geldende tekst zoals wij hem hebben opgehaald. Controleer bij twijfel altijd de officiële versie.

Hoe deze zaken eindigden

  • ongegrond 12 · 48%
  • deels_gegrond 7 · 28%
  • toegewezen 3 · 12%
  • gegrond 2 · 8%
  • afgewezen 1 · 4%

Let op wat deze woorden betekenen. "Toegewezen" zegt dat de rechter het verzoek toewees, niet wie er gelijk kreeg. Vroeg de werkgever om ontbinding, dan betekent toegewezen dat de werknemer zijn baan kwijt is. Vroeg de werknemer om vernietiging van zijn ontslag, dan betekent hetzelfde woord het tegenovergestelde. Deze cijfers zeggen dus iets over de procedure, niet over jouw kansen. Daarnaast zijn 2 tussenuitspraken buiten deze telling gehouden. Daarin heeft de rechter de zaak aangehouden en dus nog niets beslist.

De meest recente uitspraken

Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg 's-Hertogenbosch 22-4-2026 ongegrond

De klacht van een vader tegen zijn huisarts wegens onvoldoende informatie, medische zorg zonder toestemming en geblokkeerde dossiervoorziening is ongegrond. De huisarts handelde conform de KNMG-richtlijn, omdat de behandelingen niet-ingrijpend waren en de kinderen tijdelijk verborgen waren vanwege huiselijk geweld. Digitale toegang was beperkt door het systeem, maar alternatieve inzage via telefoon of afschrift werd geboden. De huisarts heeft adequaat gereageerd op de klacht.

ECLI:NL:TGZRSHE:2026:75
Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg 25-4-2023 ongegrond

Een arts behandelde een bewusteloze patiënte na een suïcidepoging ondanks een achtergelaten schriftelijk behandelverbod. De klacht werd ingediend door een vertegenwoordiger van de overleden patiënte, die vond dat de arts de wilsverklaring had moeten respecteren. Het tuchtcollege oordeelde dat de arts niet verwijtbaar heeft gehandeld omdat de geldigheid van het verbod onduidelijk was en de behandeling al in gang was gezet, waardoor de klacht ongegrond wordt verklaard.

ECLI:NL:TGZRZWO:2023:103
Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg 25-4-2023 ongegrond

Een internist-intensivist wordt verweten dat zij een patiënte heeft behandeld na een suïcidepoging, ondanks een schriftelijk behandelverbod dat de patiënte had achtergelaten. Het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg oordeelt dat de arts niet verwijtbaar heeft gehandeld omdat de behandeling al was ingezet en de wilsverklaring niet eenduidig was te duiden in de acute situatie. De klacht wordt daarom kennelijk ongegrond verklaard.

ECLI:NL:TGZRZWO:2023:101
Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg 25-4-2023 ongegrond

Een psychiater wordt geklaagd omdat hij een patiënte heeft behandeld ondanks een schriftelijk behandelverbod dat de patiënte na een suïcidepoging had achtergelaten. Het college oordeelt dat de psychiater niet verwijtbaar heeft gehandeld, omdat de geldigheid van het behandelverbod onduidelijk was en de behandeling al in gang was gezet in de ambulance. De klacht wordt daarom kennelijk ongegrond verklaard.

ECLI:NL:TGZRZWO:2023:102
Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg 25-4-2023 ongegrond

Een arts op de SEH behandelde een bewusteloze patiënte na een suïcidepoging, ondanks dat de patiënte een schriftelijk behandelverbod had achtergelaten. De klacht was dat de arts dit verbod had genegeerd en niet had genoteerd in het dossier. Het tuchtcollege oordeelde dat de arts in de spoedeisende situatie niet verwijtbaar heeft gehandeld omdat het behandelverbod op dat moment niet bekend was en de behandeling al door het ambulancepersoneel was gestart.

ECLI:NL:TGZRZWO:2023:100
Rechtbank Zeeland-West-Brabant 20-3-2023 afgewezen

De kinderrechter wijst het verzoek van de jeugdbeschermingsinstelling af om vervangende toestemming te verkrijgen voor een hulpverleningstraject bij een minderjarige, omdat het traject geen medische behandeling is in de wettelijke zin. De moeder moet nog steeds toestemming geven, maar de kinderrechter benadrukt dat er dringend duidelijkheid moet komen over de vadersituatie.

ECLI:NL:RBZWB:2023:1880
Rechtbank Midden-Nederland 17-2-2023 toegewezen

Een chronisch psychotisch patiënt die niet wilsbekwaam is, heeft recht op verplichte zorg via een zorgmachtiging als alternatief voor vrijwillige behandeling. De rechtbank beslist dat een zorgaanbieder een verzoek moet doen tot mentorschap als de patiënt geen redelijke waardering van zijn belangen kan geven. Zonder dit verzoek is een rechterlijke machtiging noodzakelijk om beperkingen en zorg te verlenen.

ECLI:NL:RBMNE:2023:1015
Rechtbank Limburg 18-2-2022 tussenuitspraak, zaak loopt nog

De rechtbank benoemt een bijzondere curator voor een meervoudig gehandicapte minderjarige omdat de ouders niet in staat zijn tot gezamenlijke besluitvorming over zorg en opvoeding. De zorginstelling is belanghebbende en mag niet zelf eindbeslissingen nemen. De curator onderzoekt de zorgregeling en adviseert het kind in het belang.

ECLI:NL:RBLIM:2022:1272
Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg 20-12-2021 gegrond

Een oogarts voerde een YAG-laserbehandeling uit bij een patiënt met glaucoomverdaging zonder expliciete toestemming en zette de behandeling voort ondanks hevige pijnklachten van de patiënt. Het tuchtcollege oordeelde dat de arts tekort is geschoten in de informatieplicht en de zorgvuldigheid tijdens de behandeling. De klacht is gegrond verklaard en de arts krijgt een waarschuwing.

ECLI:NL:TGZRZWO:2021:113
Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg 14-5-2021 ongegrond

Een vader klaagt dat zijn dochter door de huisarts onvoldoende is geïnformeerd over medische ontwikkelingen, terwijl de moeder wel alle informatie kreeg. Het college stelt vast dat de dochter slechts één keer is gezien voor een lichte verwonding en dat de arts mocht aannemen dat de moeder de vader zou informeren. De klacht wordt daarom verklaard kennelijk ongegrond.

ECLI:NL:TGZRAMS:2021:57
Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg 6-11-2020 deels_gegrond

Een vader klaagt bij het tuchtcollege dat een gezondheidszorgpsycholoog zijn 15-jarige zoon heeft behandeld zonder zijn toestemming te vragen, ondanks dat de ouders samen het gezag uitoefenen. De psycholoog had vertrouwd op een mededeling van de moeder en een verwijsbrief, maar negeerde signalen van een problematische scheiding. Het college oordeelde dat de psycholoog had moeten navragen of de vader toestemde en legde een berisping op voor het tweede klachtonderdeel, terwijl het eerste klachtonderdeel over de bejegening ongegrond werd verklaard.

ECLI:NL:TGZREIN:2020:54
Rechtbank Limburg 13-2-2019 tussenuitspraak, zaak loopt nog

De rechtbank stelt dat een zorginstelling het slikprotocol mag blijven toepassen, mits zij kan bewijzen dat het onder medische verantwoordelijkheid is ontstaan. Totdat dit bewijs is geleverd, wordt de zaak uitgesteld. De eis om zelfstandige medische beslissingen te verbieden wordt afgewezen wegens gebrek aan duidelijkheid.

ECLI:NL:RBLIM:2019:1196

Artikelen die hier in de praktijk bij horen

Deze artikelen worden opvallend vaak in dezelfde uitspraken aangehaald. Dat is het soort verband dat een jurist in zijn hoofd heeft en dat je nergens opgeschreven vindt.

Art. 7:465 BW

samen in 19 uitspraken

Art. 7:450 BW

samen in 8 uitspraken

Jouw situatie

Wat betekent dit artikel in jouw geval?

Een wetsartikel zegt pas iets als je het naast je eigen papieren legt. Stel je vraag aan Rechtswijs, dan zoeken we de bepalingen en uitspraken erbij die bij jouw situatie horen, en laten we zien waar het antwoord vandaan komt.

Gratis je vraag stellen

Deze pagina is samengesteld uit openbare bronnen: de wettekst van wetten.overheid.nl en gepubliceerde uitspraken van rechtspraak.nl. De samenvattingen per uitspraak zijn door Rechtswijs gemaakt en kunnen nuance missen; de uitspraak zelf is altijd leidend. Dit is geen juridisch advies.