Art. 8:72 Awb
Als je gelijk krijgt van de rechter, vernietigt hij het besluit van de overheid en bepaalt hij wat er daarna gebeurt.
Wat dit voor jou betekent
De rechter beoordeelt of een besluit van bijvoorbeeld de gemeente of het UWV klopt. Als je beroep gegrond is, vernietigt hij dat besluit volledig of voor een deel. Die vernietiging zorgt er normaal gesproken voor dat alle rechtsgevolgen van het besluit ook verdwijnen. Dat betekent dat het besluit wordt behandeld alsof het er nooit is geweest.
Maar de rechter kan ook iets anders beslissen. Hij kan bepalen dat de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit toch blijven bestaan. Dan blijft het besluit in de praktijk werken, ook al is het officieel vernietigd. Of hij kan zijn eigen uitspraak in de plaats laten komen van het besluit. Daarmee neemt hij zelf de beslissing die de overheid had moeten nemen.
Als de rechter dat niet kan of wil, geeft hij het bestuursorgaan de opdracht om een nieuw besluit te nemen. Hij kan daarbij aanwijzingen geven over hoe dat nieuwe besluit eruit moet zien. Ook kan hij een termijn stellen waarbinnen het nieuwe besluit er moet zijn. Hij kan zelfs bepalen dat sommige wettelijke regels voor de voorbereiding van dat nieuwe besluit niet gelden.
De rechter kan ook een voorlopige voorziening treffen die geldt tot een bepaald tijdstip. En als de overheid zich niet aan de uitspraak houdt, kan hij een dwangsom opleggen. Die dwangsom moet de overheid betalen aan de partij die de rechter aanwijst.
Wanneer kom je dit tegen?
- • Je hebt een uitkering of toeslag en die wordt afgewezen of stopgezet, en je gaat daartegen in beroep.
- • Je vraagt een voorziening zoals jeugdhulp of een vervoersvoorziening, maar de gemeente wijst dat af.
- • Je krijgt te maken met een besluit waarvan je vindt dat het niet zorgvuldig is voorbereid of niet goed is gemotiveerd.
- • De rechter is het met je eens, maar je moet nog afwachten of je ook echt krijgt wat je wilde.
Waar mensen op vastlopen
Een veelvoorkomend misverstand is dat je automatisch krijgt wat je vraagt als de rechter het besluit vernietigt. De rechter kan namelijk beslissen dat de rechtsgevolgen van het besluit in stand blijven. Dat gebeurt bijvoorbeeld als de overheid een fout heeft gemaakt in de motivering, maar het besluit zelf wel klopt. Je hebt dan juridisch gelijk, maar de uitkomst blijft hetzelfde. Ook kan de rechter de zaak terugsturen naar de overheid, zodat je nog steeds moet wachten op een nieuw besluit.
Deze uitleg is door Rechtswijs geschreven op basis van de wettekst en de uitspraken hieronder, en gecontroleerd op verwijzingen naar wetsartikelen die er niet zijn. Hij vervangt geen advies over jouw eigen situatie.
De rechter heeft dit artikel in 7.237 gepubliceerde uitspraken toegepast, de meest recente op 23-7-2026.
Wat er in de wet staat
Indien de bestuursrechter het beroep gegrond verklaart, vernietigt hij het bestreden besluit geheel of gedeeltelijk.
De vernietiging van een besluit of een gedeelte van een besluit brengt vernietiging van de rechtsgevolgen van dat besluit of van het vernietigde gedeelte daarvan mee.
De bestuursrechter kan bepalen dat: a. de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit of het vernietigde gedeelte daarvan geheel of gedeeltelijk in stand blijven, of b. zijn uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde besluit of het vernietigde gedeelte daarvan.
De bestuursrechter kan, indien toepassing van het derde lid niet mogelijk is, het bestuursorgaan opdragen een nieuw besluit te nemen of een andere handeling te verrichten met inachtneming van zijn aanwijzingen. Daarbij kan hij: a. bepalen dat wettelijke voorschriften over de voorbereiding van het nieuwe besluit of de andere handeling geheel of gedeeltelijk buiten toepassing blijven; b. het bestuursorgaan een termijn stellen voor het nemen van het nieuwe besluit of het verrichten van de andere handeling.
De bestuursrechter kan zo nodig een voorlopige voorziening treffen. Daarbij bepaalt hij het tijdstip waarop de voorlopige voorziening vervalt.
De bestuursrechter kan bepalen dat, indien of zolang het bestuursorgaan niet voldoet aan een uitspraak, het bestuursorgaan aan een door hem aangewezen partij een in de uitspraak vast te stellen dwangsom verbeurt. De artikelen 611a, vierde lid , 611b tot en met 611d en 611g van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering zijn van overeenkomstige toepassing.
Bron: wetten.overheid.nl. Dit is de geldende tekst zoals wij hem hebben opgehaald. Controleer bij twijfel altijd de officiële versie.
Hoe deze zaken eindigden
- gegrond 3.225 · 45%
- toegewezen 2.479 · 34%
- ongegrond 1.337 · 18%
- afgewezen 156 · 2%
- niet-ontvankelijk 14 · 0%
- bevestigd 10 · 0%
Let op wat deze woorden betekenen. "Toegewezen" zegt dat de rechter het verzoek toewees, niet wie er gelijk kreeg. Vroeg de werkgever om ontbinding, dan betekent toegewezen dat de werknemer zijn baan kwijt is. Vroeg de werknemer om vernietiging van zijn ontslag, dan betekent hetzelfde woord het tegenovergestelde. Deze cijfers zeggen dus iets over de procedure, niet over jouw kansen. Daarnaast zijn 17 tussenuitspraken buiten deze telling gehouden. Daarin heeft de rechter de zaak aangehouden en dus nog niets beslist.
De meest recente uitspraken
De rechtbank oordeelt dat het college onvoldoende heeft gemotiveerd waarom collectief vervoer voldoende is voor een jonge rolstoelgebonden persoon die medisch geïndiceerd is voor individueel vervoer vanwege overprikkeling. Het besluit wordt vernietigd en het college moet een nieuw besluit nemen.
ECLI:NL:RBOVE:2026:4452De rechtbank verklaart het beroep gegrond omdat het bestuursbesluit onvoldoende is gemotiveerd en onzorgvuldig is voorbereid. Zaffier moest meer onderzoek doen naar de veiligheid van de kinderen en de medische beperkingen van de vader. Een nieuw besluit moet binnen twaalf weken worden genomen, inclusief medisch advies en schadevergoeding.
ECLI:NL:RBNHO:2026:9280Het beroep is gegrond wegens onjuiste juridische grondslagen voor vaststelling en terugvordering, maar de rechtsgevolgen van het besluit blijven behouden omdat de berekening correct was en een belangenafweging is uitgevoerd. De terugvordering is evenredig en rechtmatig.
ECLI:NL:CBB:2026:337De rechtbank vernietigt een Uwv-besluit wegens motiveringsgebrek bij de arbeidskundige beoordeling, maar laat de rechtsgevolgen in stand omdat het gebrek is hersteld. De medische beoordeling wordt goedgekeurd via een onafhankelijke deskundige. De burger krijgt een WGA-vervolguitkering in de klasse 55-65% en vergoeding van proceskosten.
ECLI:NL:RBMNE:2026:4434De rechtbank verklaart het beroep gegrond en herroept de intrekking van jeugdhulp aan een jongvolwassene die vóór haar achttiende verjaardag een indicatie voor pleegzorg had gekregen. De eiseres krijgt tot 29 mei 2027 de oorspronkelijke jeugdhulpverlening, inclusief pleegzorg voltijd en orthopedagogische behandeling.
ECLI:NL:RBOBR:2026:5026De Centrale Raad van Beroep bevestigt dat het Uwv terecht geweigerd heeft om een Wajonguitkering toe te kennen, omdat de appellant niet heeft kunnen aantonen dat hij tijdens of binnen zes maanden na het einde van zijn studie al ernstige beperkingen had door clusterhoofdpijn. Zonder feitelijke, objectieve medische bewijzen uit die periode is er geen basis voor een herziening van het oorspronkelijke besluit.
ECLI:NL:CRVB:2026:959De rechtbank verklaart het beroep gegrond omdat het Uwv’s terugvordering in strijd is met het VN-Vrouwenverdrag. Het dagloon wordt herzien naar het wettelijk minimumloon van € 89,28, waardoor een nieuw terugvorderingsbesluit nodig is. De eiseres krijgt wettelijke rente en kostenvergoeding.
ECLI:NL:RBDHA:2026:19319Een moeder met een extreem vroeg geboren tweeling krijgt een gegrond beroep tegen de afwijzing van noodopvang door de gemeente Den Haag. De voorzieningenrechter vernietigt het besluit wegens schending van het hoorrecht en verplicht heroverweging, met een voorlopige voorziening tot twee weken na het nieuwe besluit.
ECLI:NL:RBDHA:2026:19370Een persoon die getrouwd is met een partner in een ander land, maar geen gezamenlijke huishouding voert en nauwelijks contact heeft, kan recht hebben op een alleenstaandenpensioen als hij duurzaam gescheiden leeft. De rechtbank oordeelde dat de SVB het pensioen ten onrechte had aangepast naar een gehuwdenpensioen.
ECLI:NL:RBOVE:2026:4103De rechtbank oordeelt dat de SVB onjuist heeft besloten om de kinderbijslag voor beide kinderen te verdelen, omdat de feitelijke verblijfsituatie duidelijk is: de kinderen verblijven meer dan vier nachten per week bij de eiseres. Het beroep is gegrond en de SVB moet een nieuw besluit nemen waarin de eiseres de volledige kinderbijslag ontvangt.
ECLI:NL:RBOVE:2026:3984Een burger met een ernstige darmaandoening heeft recht op bijzondere bijstand voor extra dieetkosten, maar de gemeente weigerde dit zonder voldoende individueel onderzoek. De rechtbank vernietigt het besluit vanwege gebrek aan motivatie en onvoldoende onderzoek en stelt een voorlopige voorziening van €212,92 per maand vast.
ECLI:NL:RBZWB:2026:6156De rechtbank verklaart het beroep gegrond omdat het UWV ten onrechte de corona-onkostenvergoeding heeft meegerekend bij de vaststelling van het loon voor de WIA-uitkering. De eiseres krijgt gelijk, een schadevergoeding van € 1.000 en vergoeding van haar proceskosten. Het UWV moet een nieuw besluit nemen binnen zes weken.
ECLI:NL:RBGEL:2026:5430Artikelen die hier in de praktijk bij horen
Deze artikelen worden opvallend vaak in dezelfde uitspraken aangehaald. Dat is het soort verband dat een jurist in zijn hoofd heeft en dat je nergens opgeschreven vindt.
Art. 8:75 Awb
samen in 2.442 uitspraken
Art. 7:12 Awb
samen in 1.470 uitspraken
Art. 1:3 Awb
samen in 497 uitspraken
Art. 3:2 Awb
samen in 430 uitspraken
Art. 54 PW
samen in 357 uitspraken
Art. 7:15 Awb
samen in 354 uitspraken
Art. 8:77 Awb
samen in 293 uitspraken
Art. 8:74 Awb
samen in 289 uitspraken
Jouw situatie
Wat betekent dit artikel in jouw geval?
Een wetsartikel zegt pas iets als je het naast je eigen papieren legt. Stel je vraag aan Rechtswijs, dan zoeken we de bepalingen en uitspraken erbij die bij jouw situatie horen, en laten we zien waar het antwoord vandaan komt.
Gratis je vraag stellenDeze pagina is samengesteld uit openbare bronnen: de wettekst van wetten.overheid.nl en gepubliceerde uitspraken van rechtspraak.nl. De samenvattingen per uitspraak zijn door Rechtswijs gemaakt en kunnen nuance missen; de uitspraak zelf is altijd leidend. Dit is geen juridisch advies.