Art. 17 PW
Als je bijstand krijgt of aanvraagt, moet je alles melden wat voor je uitkering belangrijk is, en je moet meewerken met de gemeente.
Wat dit voor jou betekent
Je moet aan de gemeente doorgeven welke feiten en omstandigheden van invloed kunnen zijn op jouw recht op bijstand of op jouw arbeidsinschakeling. Dat doe je op verzoek, maar ook uit jezelf en meteen als je het weet. Soms is dat niet nodig, bijvoorbeeld als de gemeente de gegevens zelf uit een officiële registratie kan halen.
Daarnaast moet je meewerken als de gemeente daarom vraagt. Denk aan het geven van informatie, het laten zien van bewijsstukken of het meewerken aan een huisbezoek. Zonder jouw medewerking kan de gemeente niet vaststellen of je recht hebt op bijstand. Dat kan leiden tot stopzetting of terugbetaling.
De gemeente moet controleren wie je bent. Daarom moet je een identiteitsbewijs laten zien, zoals een paspoort of ID-kaart. Als je je aanvraag digitaal doet, is dat ook goed. Ook andere mensen die te maken hebben met de uitvoering van de wet moeten op verzoek hun identiteitsbewijs laten zien, als dat nodig is.
Wanneer kom je dit tegen?
- • Je krijgt te maken met dit artikel als je bijstand ontvangt of aanvraagt. Je moet melding maken van veranderingen, zoals inkomsten uit online verkoop of hulp van je ex-partner. De gemeente kan je om medewerking vragen, bijvoorbeeld bij een onderzoek naar je woonsituatie. Ook moet je je identiteitsbewijs laten zien wanneer de gemeente daarom vraagt.
Waar mensen op vastlopen
Een veelgemaakte fout is dat mensen denken dat ze alleen iets hoeven te melden wanneer de gemeente ernaar vraagt. Maar je moet ook uit eigen beweging melding doen van alle feiten die voor je uitkering belangrijk zijn. Ook als je denkt dat iets niet belangrijk is, of als het om kleine bedragen gaat, kan het toch van invloed zijn. De gemeente kan later het recht op bijstand herzien en geld terugvorderen.
Deze uitleg is door Rechtswijs geschreven op basis van de wettekst en de uitspraken hieronder, en gecontroleerd op verwijzingen naar wetsartikelen die er niet zijn. Hij vervangt geen advies over jouw eigen situatie.
De rechter heeft dit artikel in 3.565 gepubliceerde uitspraken toegepast, de meest recente op 14-7-2026.
Wat er in de wet staat
De belanghebbende doet aan het college op verzoek of onverwijld uit eigen beweging mededeling van alle feiten en omstandigheden waarvan hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn op zijn arbeidsinschakeling of het recht op bijstand. Deze verplichting geldt niet indien die feiten en omstandigheden door het college kunnen worden vastgesteld op grond van bij wettelijk voorschrift als authentiek aangemerkte gegevens of kunnen worden verkregen uit bij ministeriële regeling aan te wijzen administraties. Bij ministeriële regeling wordt bepaald voor welke gegevens de tweede zin van toepassing is.
De belanghebbende verleent het college desgevraagd de medewerking die redelijkerwijs nodig is voor de uitvoering van deze wet.
Het college stelt bij de uitvoering van deze wet de identiteit van de belanghebbende vast aan de hand van een document als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder 1° tot en met 4°, van de Wet op de identificatieplicht . Indien een aanvraag voor het recht op bijstand wordt gedaan met gebruikmaking van een elektronisch identificatiemiddel, wordt het college geacht de identiteit van de belanghebbende te hebben vastgesteld als bedoeld in de eerste zin.
Een ieder is verplicht aan het college desgevraagd een document als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht terstond ter inzage te verstrekken, voorzover dit redelijkerwijs nodig is voor de uitvoering van deze wet.
Bron: wetten.overheid.nl. Dit is de geldende tekst zoals wij hem hebben opgehaald. Controleer bij twijfel altijd de officiële versie.
Hoe deze zaken eindigden
- ongegrond 1.348 · 38%
- toegewezen 1.073 · 30%
- gegrond 651 · 18%
- afgewezen 479 · 13%
- gedeeltelijk gegrond 9 · 0%
- bevestigd 3 · 0%
Let op wat deze woorden betekenen. "Toegewezen" zegt dat de rechter het verzoek toewees, niet wie er gelijk kreeg. Vroeg de werkgever om ontbinding, dan betekent toegewezen dat de werknemer zijn baan kwijt is. Vroeg de werknemer om vernietiging van zijn ontslag, dan betekent hetzelfde woord het tegenovergestelde. Deze cijfers zeggen dus iets over de procedure, niet over jouw kansen. Daarnaast zijn 21 tussenuitspraken buiten deze telling gehouden. Daarin heeft de rechter de zaak aangehouden en dus nog niets beslist.
De meest recente uitspraken
De Centrale Raad van Beroep bevestigt de intrekking van bijstand en de afwijzing van aanvragen wegens schending van de medewerkingsverplichting. De burger weigerde medewerking bij onderzoek in de kofferbak en verstrekking van een machtiging aan het IBF voor vermogensonderzoek in Turkije. De overgelegde documenten gaven onvoldoende duidelijkheid over de financiële situatie, waardoor het recht op bijstand niet kon worden vastgesteld.
ECLI:NL:CRVB:2026:930Een burger die bijstand ontvangt, moet alle feiten melden die invloed kunnen hebben op haar recht op bijstand. Door niet te melden dat haar ex-partner jarenlang boodschappen betaalde, heeft zij de inlichtingenverplichting geschonden. De gemeente herziet de bijstand en vordert terug. Het hoger beroep wordt afgewezen omdat de argumentatie een herhaling is en geen nieuwe motivering biedt.
ECLI:NL:CRVB:2026:917Een burger die bijstand ontvangt, moet alle feiten melden die invloed kunnen hebben op haar recht op bijstand. Door niet te melden dat haar ex-partner jarenlang boodschappen betaalde, heeft zij de inlichtingenverplichting geschonden. De gemeente herziet de bijstand en vordert terug. Het hoger beroep wordt afgewezen omdat de argumentatie een herhaling is en geen nieuwe motivering biedt.
ECLI:NL:CRVB:2026:917De rechtbank bevestigt dat een burger die sekswerk verricht zonder melding te maken aan de gemeente, haar inlichtingenverplichting heeft geschonden. Hierdoor is de bijstand terecht teruggevorderd en een boete opgelegd. Het onderzoek door politie en college was rechtmatig, ook al vond observatie plaats. De ingangsdatum van nieuwe bijstand mag niet eerder dan de meldingsdatum worden gesteld. Het gebrek aan verwijzing naar rechtsbijstand wordt gepasseerd.
ECLI:NL:RBGEL:2026:5509Een burger die bijstand ontvangt, moet inkomsten uit online verkoop van privégoederen melden. Bij ontbreken van melding kan de bijstand worden herzien en teruggevorderd, zelfs bij hobbymatige activiteiten. De rechtbank stelt dat het college een gebrek had aan belangenafweging en moet de besluiten herzien. De boete is terecht, maar de hoogte is afgestemd op draagkracht. De afwijzing van de inkomenstoeslag is gerechtvaardigd wegens een aanzienlijke overschrijding van de inkomensgrens.
ECLI:NL:RBGEL:2026:5375Een burger die bijstand ontvangt, moet inkomsten uit online verkoop van privégoederen melden. Bij ontbreken van melding kan de bijstand worden herzien en teruggevorderd, zelfs bij hobbymatige activiteiten. De rechtbank stelt dat het college een gebrek had aan belangenafweging en moet de besluiten herzien. De boete is terecht, maar de hoogte is afgestemd op draagkracht. De afwijzing van de inkomenstoeslag is gerechtvaardigd wegens een aanzienlijke overschrijding van de inkomensgrens.
ECLI:NL:RBGEL:2026:5375De voorzieningenrechter wijst het verzoek om voorlopige voorziening af omdat de burger niet voldoende heeft meegewerkt aan huisbezoeken, waardoor het recht op bijstanduitkering niet kon worden vastgesteld. De gemeente had voldoende redelijke gronden voor de huisbezoeken en de afwijzing van de aanvraag was terecht.
ECLI:NL:RBGEL:2026:5306De rechtbank oordeelt dat de intrekking van de bijstandsuitkering terecht is, omdat de burger niet voldoende informatie leverde over zijn online gokactiviteiten. Hoewel er sprake was van een motiveringsgebrek, werd het beroep ongegrond wegens gebrek aan verwijtbaarheid en onvoldoende bewijslast.
ECLI:NL:RBZWB:2026:5799De gemeente had recht om de bijstandsuitkering op te schorten wegens onvoldoende medewerking, maar de opschorting duurde langer dan de toegestane acht weken. Daarom werd een voorlopige voorziening toegekend om de opschorting te beëindigen.
ECLI:NL:RBNHO:2026:7634De burger kreeg gelijk omdat het college niet aannemelijk heeft gemaakt dat hij zijn hoofdverblijf niet op het uitkeringsadres had. De intrekking van bijstand en afwijzing van een nieuwe aanvraag werden vernietigd. Het college moet de bijstand herroepen en kosten vergoeden.
ECLI:NL:RBNNE:2026:2429Het college had terecht de bijstandsuitkering herzien en teruggevorderd omdat sprake was van ongemelde inkomsten via kasstortingen en vermoedelijke handelstransacties met voertuigen, waarvoor de eiseres geen voldoende bewijs leverde. Het beroep is ongegrond.
ECLI:NL:RBAMS:2026:6110De Centrale Raad van Beroep bevestigt dat een burger de bijstand moet intrekken en terugvorderen wegens schending van de inlichtingenverplichting, omdat hij geen melding maakte van vermogensbestanddelen en inkomsten, inclusief geld in zijn woning en bankstortingen. De burger kon niet aantonen dat hij daarover niet beschikte. Dringende redenen voor afwijzing van terugvordering werden niet onderbouwd.
ECLI:NL:CRVB:2026:788Artikelen die hier in de praktijk bij horen
Deze artikelen worden opvallend vaak in dezelfde uitspraken aangehaald. Dat is het soort verband dat een jurist in zijn hoofd heeft en dat je nergens opgeschreven vindt.
Art. 54 PW
samen in 1.631 uitspraken
Art. 58 PW
samen in 1.180 uitspraken
Art. 11 PW
samen in 518 uitspraken
Art. 31 PW
samen in 428 uitspraken
Art. 3 PW
samen in 378 uitspraken
Art. 32 PW
samen in 321 uitspraken
Art. 7:12 Awb
samen in 303 uitspraken
Art. 18a PW
samen in 298 uitspraken
Jouw situatie
Wat betekent dit artikel in jouw geval?
Een wetsartikel zegt pas iets als je het naast je eigen papieren legt. Stel je vraag aan Rechtswijs, dan zoeken we de bepalingen en uitspraken erbij die bij jouw situatie horen, en laten we zien waar het antwoord vandaan komt.
Gratis je vraag stellenDeze pagina is samengesteld uit openbare bronnen: de wettekst van wetten.overheid.nl en gepubliceerde uitspraken van rechtspraak.nl. De samenvattingen per uitspraak zijn door Rechtswijs gemaakt en kunnen nuance missen; de uitspraak zelf is altijd leidend. Dit is geen juridisch advies.