Art. 58 PW
Als je te veel bijstand hebt ontvangen, moet de gemeente dat in sommige gevallen terugvorderen, maar in andere gevallen mag ze zelf kiezen of ze dat doet.
Wat dit voor jou betekent
De wet maakt onderscheid tussen situaties waarin de gemeente moet terugvorderen en situaties waarin ze dat mag doen. De gemeente moet terugvorderen als je te veel bijstand hebt gekregen omdat je je verplichting om informatie te geven niet goed bent nagekomen. Dat betekent bijvoorbeeld dat je niet hebt gemeld dat je meer geld kreeg of dat je situatie veranderde. In dat geval is terugvorderen verplicht.
In andere situaties mag de gemeente zelf beslissen. Dat staat in het tweede lid. Het gaat dan bijvoorbeeld om bijstand die per ongeluk te hoog was, om geldleningen of voorschotten, of om betalingen die je redelijkerwijs had kunnen begrijpen dat die onverschuldigd waren. Ook als je later geld ontvangt over een periode waarover je al bijstand had, kan de gemeente terugvorderen. Bij deze gevallen weegt de gemeente alle belangen af.
De gemeente kan ook besluiten om niet terug te vorderen. Dat kan als je tien jaar lang aan je betalingsverplichtingen hebt voldaan, of als je een groot deel van de schuld in één keer aflost. Ook als er dringende redenen zijn, zoals een ernstige noodsituatie, kan de gemeente afzien van terugvordering. Maar dat is een uitzondering, en de gemeente moet dat goed motiveren.
Let op: sommige terugvorderingen hebben een tijdslimiet. Als het gaat om een betaling die je redelijkerwijs had kunnen begrijpen dat die onverschuldigd was, dan mag de gemeente niet terugvorderen als die betaling meer dan twee jaar vóór het besluit is gedaan. Verder mag de gemeente bijstand die je in de afgelopen zes maanden hebt ontvangen, verrekenen met een nieuwe uitkering.
Wanneer kom je dit tegen?
- • Je hebt vergeten te melden dat je een bankkluis huurt.
- • Je ontvangt bijstand en je gaat langer naar het buitenland zonder dat te melden.
- • Je hebt een geldlening van de gemeente en je kunt de aflossing niet betalen.
- • Je krijgt later een nabetaling van een uitkering over een periode waarover je ook bijstand had.
Waar mensen op vastlopen
De grootste valkuil is dat je denkt dat terugvordering altijd verplicht is en dat je geen invloed hebt. Maar de wet geeft de gemeente in veel gevallen keuzevrijheid. Ook als de gemeente zelf een fout maakte, kan ze terugvorderen, maar er zijn uitzonderingen. Vraag de gemeente daarom altijd om een betalingsregeling of om af te zien van terugvordering als daar redenen voor zijn. Ga niet zomaar akkoord met een terugbetaling zonder eerst uit te zoeken wat je rechten zijn.
Deze uitleg is door Rechtswijs geschreven op basis van de wettekst en de uitspraken hieronder, en gecontroleerd op verwijzingen naar wetsartikelen die er niet zijn. Hij vervangt geen advies over jouw eigen situatie.
De rechter heeft dit artikel in 3.644 gepubliceerde uitspraken toegepast, de meest recente op 14-7-2026.
Wat er in de wet staat
Het college van de gemeente die de bijstand heeft verleend vordert de kosten van bijstand terug voor zover de bijstand ten onrechte of tot een te hoog bedrag is ontvangen als gevolg van het niet of niet behoorlijk nakomen van de verplichting, bedoeld in artikel 17, eerste lid , of de verplichtingen, bedoeld in artikel 30c, tweede en derde lid, van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen .
Het college van de gemeente die de bijstand heeft verleend kan kosten van bijstand terugvorderen, voorzover de bijstand: a. anders dan in het eerste lid, ten onrechte of tot een te hoog bedrag is verleend; b. in de vorm van geldlening is verleend en de uit de geldlening voortvloeiende verplichtingen niet of niet behoorlijk worden nagekomen; c. voortvloeit uit gestelde borgtocht; d. ingevolge artikel 52 bij wijze van voorschot is verleend en nadien is vastgesteld dat geen recht op bijstand bestaat; e. anderszins onverschuldigd is betaald voorzover de belanghebbende dit redelijkerwijs had kunnen begrijpen, of f. anderszins onverschuldigd is betaald, waaronder begrepen dat: 1°. de belanghebbende naderhand met betrekking tot de periode waarover bijstand is verleend, over in aanmerking te nemen middelen als bedoeld in paragraaf 3.4 beschikt of kan beschikken; 2°. bijstand is verleend met een bepaalde bestemming en naderhand door de belanghebbende vergoedingen of tegemoetkomingen worden ontvangen met het oog op die bestemming.
Indien een gemeente ingevolge artikel 42, derde lid , gehouden is kosten van bijstand over een bepaalde periode aan een andere gemeente te vergoeden, geschiedt de terugvordering over die periode, voorzover zij nog niet heeft plaatsgehad, door het college van eerstgenoemde gemeente.
Het college is bevoegd tot verrekening van in de voorafgaande zes maanden ontvangen middelen met de algemene bijstand.
Bij gebreke van tijdige betaling kan de vordering worden verhoogd met de op de terugvordering betrekking hebbende kosten. Loonbelasting en de premies volksverzekeringen waarvoor de gemeente die de bijstand verstrekt krachtens de Wet op de loonbelasting 1964 inhoudingsplichtige is, kunnen worden teruggevorderd, voor zover deze belasting en premies niet verrekend kunnen worden met de door het college af te dragen loonbelasting en premies volksverzekeringen.
Terugvordering als bedoeld in het tweede lid, onderdeel e, vindt niet plaats, indien de betreffende kosten zijn gemaakt meer dan twee jaar vóór de datum van verzending van het besluit tot terugvordering.
In afwijking van het eerste lid kan het college besluiten van terugvordering of van verdere terugvordering als bedoeld in het eerste lid af te zien, indien de persoon van wie de kosten van bijstand worden teruggevorderd: a. gedurende tien jaar volledig aan zijn betalingsverplichtingen heeft voldaan; b. gedurende tien jaar niet volledig aan zijn betalingsverplichtingen heeft voldaan, maar het achterstallige bedrag over die periode, vermeerderd met de daarover verschuldigde wettelijke rente en de op de invordering betrekking hebbende kosten, alsnog heeft betaald; c. gedurende tien jaar geen betalingen heeft verricht en niet aannemelijk is dat hij deze op enig moment zal gaan verrichten; of d. een bedrag, overeenkomend met ten minste 50% van de restsom, in één keer aflost.
Indien daarvoor dringende redenen aanwezig zijn kan het college besluiten geheel of gedeeltelijk van terugvordering af te zien.
Bron: wetten.overheid.nl. Dit is de geldende tekst zoals wij hem hebben opgehaald. Controleer bij twijfel altijd de officiële versie.
Hoe deze zaken eindigden
- toegewezen 1.387 · 38%
- ongegrond 1.378 · 38%
- gegrond 702 · 19%
- afgewezen 162 · 4%
- gedeeltelijk gegrond 7 · 0%
- bevestigd 4 · 0%
Let op wat deze woorden betekenen. "Toegewezen" zegt dat de rechter het verzoek toewees, niet wie er gelijk kreeg. Vroeg de werkgever om ontbinding, dan betekent toegewezen dat de werknemer zijn baan kwijt is. Vroeg de werknemer om vernietiging van zijn ontslag, dan betekent hetzelfde woord het tegenovergestelde. Deze cijfers zeggen dus iets over de procedure, niet over jouw kansen. Daarnaast zijn 23 tussenuitspraken buiten deze telling gehouden. Daarin heeft de rechter de zaak aangehouden en dus nog niets beslist.
De meest recente uitspraken
Een burger die bijstand ontvangt, moet alle relevante omstandigheden melden, waaronder het huren van een bankkluis. Het negeren van deze meldingsplicht leidt tot intrekking van bijstand en terugvordering van kosten, ook als de kluis voor een familielid is gehuurd. De afweging van belangen is evenredig en voldoet aan het beginsel van behoorlijk bestuur.
ECLI:NL:CRVB:2026:941Een burger die bijstand ontvangt, moet alle relevante omstandigheden melden, waaronder het huren van een bankkluis. Het negeren van deze meldingsplicht leidt tot intrekking van bijstand en terugvordering van kosten, ook als de kluis voor een familielid is gehuurd. De afweging van belangen is evenredig en voldoet aan het beginsel van behoorlijk bestuur.
ECLI:NL:CRVB:2026:941Een burger die bijstand ontvangt, moet alle feiten melden die invloed kunnen hebben op haar recht op bijstand. Door niet te melden dat haar ex-partner jarenlang boodschappen betaalde, heeft zij de inlichtingenverplichting geschonden. De gemeente herziet de bijstand en vordert terug. Het hoger beroep wordt afgewezen omdat de argumentatie een herhaling is en geen nieuwe motivering biedt.
ECLI:NL:CRVB:2026:917De Centrale Raad van Beroep bevestigt dat een burger die onvoldoende melding maakte over een lang verblijf in het buitenland en daardoor ten onrechte bijstand ontving, het gemaakte bedrag moet terugbetalen. Geen dringende redenen om af te zien van terugvordering zijn aangetoond, ook niet door emotionele stress of financiële problemen.
ECLI:NL:CRVB:2026:938De rechtbank bevestigt dat een burger die sekswerk verricht zonder melding te maken aan de gemeente, haar inlichtingenverplichting heeft geschonden. Hierdoor is de bijstand terecht teruggevorderd en een boete opgelegd. Het onderzoek door politie en college was rechtmatig, ook al vond observatie plaats. De ingangsdatum van nieuwe bijstand mag niet eerder dan de meldingsdatum worden gesteld. Het gebrek aan verwijzing naar rechtsbijstand wordt gepasseerd.
ECLI:NL:RBGEL:2026:5509De burger krijgt (deels) gelijk omdat het bestreden besluit onvoldoende motiverend is, vooral voor de periode november 2022 tot november 2023. De gemeente moet nader beoordelen of er nog recht op bijstand bestond en hoeveel moet worden teruggevorderd. De tussenuitspraak geeft de gemeente een termijn om het gebrek te herstellen.
ECLI:NL:RBOVE:2026:3981De burger krijgt (deels) gelijk omdat het bestreden besluit onvoldoende motiverend was en geen adequaat balanslegging van belangen heeft gemaakt. De gemeente moet de gebreken herstellen, waaronder een nieuwe beoordeling van het recht op bijstand en een herziening van de terugvordering.
ECLI:NL:RBOVE:2026:3980Een burger die bijstand ontvangt, moet inkomsten uit online verkoop van privégoederen melden. Bij ontbreken van melding kan de bijstand worden herzien en teruggevorderd, zelfs bij hobbymatige activiteiten. De rechtbank stelt dat het college een gebrek had aan belangenafweging en moet de besluiten herzien. De boete is terecht, maar de hoogte is afgestemd op draagkracht. De afwijzing van de inkomenstoeslag is gerechtvaardigd wegens een aanzienlijke overschrijding van de inkomensgrens.
ECLI:NL:RBGEL:2026:5375Een zelfstandige die bedrijfskapitaal in de vorm van een geldlening ontving, werd door de gemeente teruggesproken nadat hij zijn betalingsverplichtingen niet nakwam. Omdat het oorspronkelijke besluit geen belangenafweging bevatte, werd het vernietigd. Het college nam een nader besluit waarin het een redelijke afweging maakte en het resterende bedrag uit coulance kwijt scheldt. De Raad houdt dit nader besluit in stand, waardoor de zelfstandige het volledige bedrag niet hoeft terug te betalen.
ECLI:NL:CRVB:2026:881Een zelfstandige die bedrijfskapitaal in de vorm van een geldlening ontving, werd door de gemeente teruggesproken nadat hij zijn betalingsverplichtingen niet nakwam. Omdat het oorspronkelijke besluit geen belangenafweging bevatte, werd het vernietigd. Het college nam een nader besluit waarin het een redelijke afweging maakte en het resterende bedrag uit coulance kwijt scheldt. De Raad houdt dit nader besluit in stand, waardoor de zelfstandige het volledige bedrag niet hoeft terug te betalen.
ECLI:NL:CRVB:2026:881De rechtbank oordeelt dat een burger die bijstand ontvangt, het recht op bijstand kan verliezen en een teveel ontvangen bedrag moet terugbetalen als hij inkomsten heeft verdiend via de verkoop van goederen op Marktplaats zonder deze te melden. De inlichtingenverplichting is objectief en geldt ook voor grootschalige, doorlopende activiteiten, ook al zijn de inkomsten gebruikt voor duurzaamheid. De gemeente mag schattenderwijs vaststellen op basis van platformgegevens als de administratie onvolledig is. Dringende redenen voor afwijzing van terugvordering zijn niet aanwezig.
ECLI:NL:RBGEL:2026:6010Een burger moet bijstand terugvorderen omdat hij stortingen van derden op zijn rekening niet meldde, wat als inkomen geldt. De Centrale Raad van Beroep bevestigt dat de inlichtingenverplichting is geschonden en dat dringende redenen voor afwijzing van terugvordering ontbreken.
ECLI:NL:CRVB:2026:907Artikelen die hier in de praktijk bij horen
Deze artikelen worden opvallend vaak in dezelfde uitspraken aangehaald. Dat is het soort verband dat een jurist in zijn hoofd heeft en dat je nergens opgeschreven vindt.
Art. 54 PW
samen in 2.217 uitspraken
Art. 17 PW
samen in 1.180 uitspraken
Art. 4:84 Awb
samen in 691 uitspraken
Art. 31 PW
samen in 482 uitspraken
Art. 3 PW
samen in 415 uitspraken
Art. 32 PW
samen in 351 uitspraken
Art. 7:12 Awb
samen in 327 uitspraken
Art. 8:72 Awb
samen in 269 uitspraken
Jouw situatie
Wat betekent dit artikel in jouw geval?
Een wetsartikel zegt pas iets als je het naast je eigen papieren legt. Stel je vraag aan Rechtswijs, dan zoeken we de bepalingen en uitspraken erbij die bij jouw situatie horen, en laten we zien waar het antwoord vandaan komt.
Gratis je vraag stellenDeze pagina is samengesteld uit openbare bronnen: de wettekst van wetten.overheid.nl en gepubliceerde uitspraken van rechtspraak.nl. De samenvattingen per uitspraak zijn door Rechtswijs gemaakt en kunnen nuance missen; de uitspraak zelf is altijd leidend. Dit is geen juridisch advies.