Arbodienst in Nederland
Een arbodienst is een gecertificeerde organisatie die werkgevers ondersteunt bij de begeleiding van zieke werknemers en bij andere verplichtingen onder de Arbowet. Hieronder lees je wat een arbodienst precies doet, welke regels gelden, en welke grote arbodiensten er in Nederland actief zijn, met een directe link naar hun klachtenroute.
Wat is een arbodienst?
Een arbodienst is een organisatie die werkgevers helpt te voldoen aan hun verplichtingen onder de Arbowet. De grondslag staat in : een werkgever moet zich laten bijstaan door een bedrijfsarts (en eventueel andere deskundigen) bij de begeleiding van zieke werknemers, het uitvoeren van risico-inventarisaties en het adviseren over preventieve maatregelen.
Een arbodienst is dus geen toezichthouder of jurist, maar een dienstverlener met een wettelijk afgebakende rol. De werkgever betaalt en kiest de arbodienst, maar de bedrijfsartsen die daar werken hebben een wettelijk gegarandeerde zelfstandigheid en onafhankelijkheid ( ). Dat betekent dat zij hun professionele oordeel los van wensen van werkgever of arbodienst-leiding moeten kunnen vormen.
De arbodienst staat in opdracht van de werkgever, maar de relatie tussen jou (als werknemer) en de bedrijfsarts is wat juridisch telt voor de vertrouwelijkheid: hetzelfde medisch beroepsgeheim als bij je huisarts.
Welke regels gelden voor een arbodienst?
Een arbodienst werkt onder een combinatie van Arbowet (rol en taken), Wet BIG (voor de bedrijfsartsen die daar werken) en Wkkgz (kwaliteit, klachten en geschillen). Op hoofdlijnen:
- Certificering op grond van . Alleen gecertificeerde arbodiensten mogen taken uit de Arbowet uitvoeren. De certificering wordt door private bureaus afgegeven en periodiek getoetst.
- Toezicht door de Nederlandse Arbeidsinspectie (op de Arbowet-naleving en de certificering) en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (op het handelen van de BIG-geregistreerde bedrijfsartsen).
- Klachtenregeling verplicht op grond van Wkkgz. Iedere arbodienst moet een interne klachtenregeling hebben, een onafhankelijke klachtenfunctionaris kunnen inschakelen, en aangesloten zijn bij een erkende geschilleninstantie (doorgaans de Geschillencommissie Arbodiensten).
- Privacy volgens de AVG en de WGBO. De arbodienst moet zorgvuldig omgaan met medische gegevens, alleen strikt noodzakelijke informatie aan de werkgever delen, en je dossier op verzoek inzichtelijk maken.
Welke grote arbodiensten zijn er in Nederland?
Er zijn meerdere grote landelijke arbodiensten plus een groot aantal middelgrote en regionale dienstverleners. De vier grootste hebben een eigen wegwijzer voor de klachtenroute; voor overige diensten vind je een directe link hieronder.
Zorg van de Zaak
Naar eigen zeggen 1,3 miljoen werknemers in begeleiding.
ArboNed
Grootste arbodienst van Nederland, onderdeel van HumanTotalCare.
Arbo Unie
Brede landelijke dekking, heldere klachtprocedure (5 dagen / 3 weken).
HumanCapitalCare
Onderdeel van HumanCapitalCare-groep, samen met onder andere ArboDuo.
Voor deze arbodiensten verwijst Rechtswijs direct naar hun officiële website. De interne klachtenroute en geschilleninstantie staan op hun eigen klachtenpagina. De algemene regels voor klachten over een bedrijfsarts of arbodienst lees je in de algemene wegwijzer.
Heb ik als werknemer invloed op welke arbodienst mijn werkgever gebruikt?
De werkgever kiest de arbodienst, dus als individuele werknemer heb je weinig directe invloed op de keuze. Twee paden waar je wel invloed hebt:
Via de ondernemingsraad. Het sluiten of wijzigen van een contract met een arbodienst is op grond van instemmingsplichtig. Als de OR niet instemt, mag de werkgever de arbodienst niet zonder meer (her)contracteren. Heeft je werkgever geen OR maar wel een personeelsvertegenwoordiging, dan loopt medezeggenschap via die kant.
Individueel via een second opinion. Ben je het inhoudelijk niet eens met je toegewezen bedrijfsarts, dan kun je een second opinion bij een andere onafhankelijke bedrijfsarts aanvragen (kosten voor je werkgever). Daarmee verander je niet van arbodienst, maar wel van wie er feitelijk naar je situatie kijkt. Zie de wegwijzer over niet eens met de bedrijfsarts voor de drie routes.
Wisselt je werkgever wel van arbodienst, dan kan dat invloed hebben op je begeleiding. Lopende re-integratie-trajecten moeten worden overgedragen; je nieuwe arbodienst moet alle relevante documenten ontvangen en met respect voor jouw beroepsgeheim omgaan met overgedragen gegevens.
Een specifieke vraag over jouw arbodienst?
Rechtswijs helpt je drie dingen tegelijk: de juiste artikelen vinden, je situatie analyseren, en samen met de AI je dossier doorlopen.
Eerste 5 vragen gratis. Geen creditcard. Geen automatische verlenging.