recht op smartengeld?

Art. 6:106 BW: smartengeld wanneer je naast geld dat je kwijt bent ook een vergoeding krijgt voor leed

Smartengeld is een vergoeding voor nadeel dat geen geld is, zoals pijn, verdriet of verlies van levensvreugde. Je hebt er alleen recht op in de gevallen die art. 6:106 BW noemt: de ander wilde je dat nadeel toebrengen, je hebt lichamelijk letsel, je bent in je eer of goede naam geschaad, of je bent op een andere manier in je persoon aangetast. De rechter stelt het bedrag naar billijkheid vast.

De wet staat er letterlijk. In de kantlijn staat wat het voor jou betekent.Hannah, de AI van Rechtswijs

op deze pagina
Officiële tekst op wetten.overheid.nl ↗ Wettekst zoals geldend vanaf 16 juli 2026, uitspraken tot en met juli 2026

herken je dit?

Wanneer speelt dit artikel?

Vink in gedachten af wat bij jou past. Eén vinkje is genoeg om verder te lezen.

  • Je bent gewond geraakt door een ongeval waarvoor een ander aansprakelijk is.
  • Je bent ziek geworden door je werk, bijvoorbeeld een burn-out, en je werkgever is aansprakelijk.
  • Iemand heeft je publiekelijk zwartgemaakt of onware beschuldigingen over je verspreid.
  • Je hebt al een vergoeding voor kosten en inkomensverlies en wilt weten of er ook iets is voor wat je hebt doorgemaakt.

de wet, met kantlijn

De tekst van Art. 6:106 BW, lid voor lid

Links staat de wet letterlijk. Rechts in de kantlijn staat wat dat lid voor jou betekent. Het geel is wat je onthoudt.

Burgerlijk Wetboek · Boek 6 Algemeen gedeelte van het verbintenissenrecht · Titel 1 Verbintenissen in het algemeen · Afdeling 10 Wettelijke verplichtingen tot schadevergoeding Artikel 6:106
wat dit voor jou betekent ↘

Voor nadeel dat niet in vermogensschade bestaat, heeft de benadeelde recht op een naar billijkheid vast te stellen schadevergoeding:

  1. a.

    indien de aansprakelijke persoon het oogmerk had zodanig nadeel toe te brengen;

  2. b.

    indien de benadeelde lichamelijk letsel heeft opgelopen, in zijn eer of goede naam is geschaad of op andere wijze in zijn persoon is aangetast;

  3. c.

    indien het nadeel gelegen is in aantasting van de nagedachtenis van een overledene en toegebracht is aan de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot, de geregistreerde partner of een bloedverwant tot in de tweede graad van de overledene, mits de aantasting plaatsvond op een wijze die de overledene, ware hij nog in leven geweest, recht zou hebben gegeven op schadevergoeding wegens het schaden van zijn eer of goede naam.

Bekijk de officiële tekst ↗ Wettekst zoals geldend vanaf 16 juli 2026, uitspraken tot en met juli 2026. De kantlijn is uitleg van de redactie, de wettekst is leidend.

en in het echt?

Zo werkt het in de praktijk

Voor wie ziek is en botst met de werkgever, de bedrijfsarts of UWV. Wat er meestal gebeurt, en waar het om draait.

  1. Smartengeld bestaat niet los: eerst moet een ander aansprakelijk zijn, bijvoorbeeld door een onrechtmatige daad (art. 6:162 BW) of als werkgever (art. 7:658 BW). Art. 6:95 BW zegt dat ander nadeel dan geld alleen wordt vergoed voor zover de wet daar recht op geeft. Art. 6:106 BW is die regel.

  2. Bij psychische klachten, zoals een burn-out door het werk, is de lat hoger dan bij een gebroken been. De Hoge Raad oordeelde in 2019 dat geestelijk letsel in ieder geval een aantasting in de persoon is, maar dat je concrete gegevens moet aanvoeren waaruit volgt dat het naar objectieve maatstaven is vast te stellen. Stukken van een arts of psycholoog over je diagnose zijn dan belangrijk. Alleen de schending van een recht is niet genoeg.

  3. In uitzonderlijke gevallen kan de aard en de ernst van wat er gebeurde zo zwaar zijn dat de rechter de aantasting in je persoon aanneemt zonder diagnose. Volgens de Hoge Raad moet je ook dan in beginsel met concrete gegevens onderbouwen wat het met je deed.

  4. Het bedrag staat niet in de wet. De rechter bepaalt het naar billijkheid en kijkt daarbij naar alle omstandigheden van je zaak. Vraag smartengeld daarom altijd met een onderbouwing: wat je hebt doorgemaakt, hoe lang, en wat het in je dagelijks leven betekent.

let op
Smartengeld is iets anders dan vergoeding van inkomensverlies en kosten. Die vallen onder art. 6:96 BW; vraag ze apart en onderbouw ze apart.
Boosheid, stress of teleurstelling over hoe je bent behandeld, zonder vast te stellen letsel, levert meestal geen smartengeld op.
Je recht op smartengeld is niet vatbaar voor beslag (art. 6:95 lid 2 BW).
Ook voor smartengeld geldt de verjaringstermijn van vijf jaar vanaf de dag nadat je de schade en de aansprakelijke kent (art. 3:310 BW).

wat deden rechters ermee?

Uitspraken over Art. 6:106 BW

Zaken die de redactie heeft gelezen op rechtspraak.nl of tuchtrecht.overheid.nl, met wat je ervan leert. Een kort geding is een voorlopig oordeel.

misging Hoge Raad, 2019

Een gedetineerde vroeg smartengeld omdat de Staat zijn fundamentele rechten had geschonden. De Hoge Raad wees dat af: de enkele schending van een fundamenteel recht is nog geen aantasting in de persoon, en geestelijk letsel moet naar objectieve maatstaven vast te stellen zijn.

Wie smartengeld vraagt voor psychisch letsel, moet met concrete gegevens laten zien dat er echt letsel is.

HR:2019:376 ↗
hielp Centrale Raad van Beroep, 2022

Het Uwv had iemand ten onrechte een veel lager arbeidsongeschiktheidspercentage gegeven en ging daarna nog in hoger beroep; de man raakte in een psychische crisis met een opname. De Centrale Raad van Beroep vond geestelijk letsel aannemelijk en kende € 2.500 smartengeld toe, niet de gevraagde € 50.000, omdat zijn klachten ook andere oorzaken hadden.

Smartengeld voor psychisch letsel krijg je als stukken van een behandelaar laten zien dat er echt letsel is; het bedrag sluit aan bij wat rechters in vergelijkbare zaken toekennen.

CRVB:2022:1006 ↗
1.011 gepubliceerde uitspraken noemen Art. 6:106 BW, tot en met juli 2026. De zaken hierboven zijn met de hand gekozen en gelezen. "Toegewezen" in een uitspraak zegt niet altijd wie er won: lees altijd waaraan de rechter toetste.

en nu?

Wat je hiermee doet

Het artikel zegt wat er mag. Deze pagina's vertellen hoe je het aanpakt.

in de praktijk, op een rij
  • Ziek door je werk: ziek van je werk? Wat er al op papier staat beslist, wat een melding je geeft, en wat een claim kost.
  • Burn-out door werk: je durft je niet ziek te melden? Wat je zegt, wat je bewaart, en wat de oorzaak je oplevert.
  • Bedrijfsongeval: gewond op je werk? Wat je werkgever moet melden, en hoe jouw versie vanaf dag één op papier komt.

Zoek je iets anders? Op de overzichtspagina staan alle artikelen over ziekte en werk, per moment.

Leg je brief, je loonstrook of het advies van de bedrijfsarts naast dit artikel. Dan kijken we samen welk lid erover gaat.

lees verder in de wet

Artikelen die hierbij horen

Deze artikelen spelen vaak mee in dezelfde situaties. Elk heeft een eigen pagina met kantlijn.

vaak gevraagd

Vaak gevraagd over Art. 6:106 BW

Staat jouw vraag er niet bij? Vraag het Hannah.

Wanneer heb ik recht op smartengeld?

Als een ander aansprakelijk is en je lichamelijk letsel hebt, in je eer of goede naam bent geschaad, op een andere manier in je persoon bent aangetast, of als de ander het doel had je dit nadeel toe te brengen. Dat staat in art. 6:106 BW.

Krijg ik smartengeld bij een burn-out door mijn werk?

Dat kan, als je werkgever aansprakelijk is en je psychische letsel naar objectieve maatstaven is vast te stellen. Volgens de Hoge Raad moet je daarvoor concrete gegevens aanvoeren, zoals een diagnose van een arts of psycholoog. Stress of ongenoegen alleen is niet genoeg.

Hoeveel smartengeld krijg ik?

De wet noemt geen bedrag. De rechter stelt het naar billijkheid vast en kijkt naar alle omstandigheden van je geval, zoals de aard en ernst van het letsel en de gevolgen voor je leven.

nagekeken

Bronnen

De uitleg op deze pagina is nagelezen tegen deze bronnen.

een artikel zegt pas iets naast jouw papieren

Vertel wat er speelt

Hannah legt je situatie naast Art. 6:106 BW en de uitspraken erover, en zegt welk lid erover gaat. Gratis, en zonder account.

Gratis op de site, in de app tegoed vanaf €9, geen abonnement.

Hannah is een AI, geen advocaat.