Vertel het Hannah Arbodienst in Nederland
Een arbodienst is een gecertificeerde organisatie die werkgevers ondersteunt bij de begeleiding van zieke werknemers en bij andere verplichtingen onder de Arbowet. Hieronder lees je wat een arbodienst precies doet, welke regels gelden, en welke grote arbodiensten er in Nederland actief zijn, met een directe link naar hun klachtenroute.
Wat is een arbodienst?
Een arbodienst is een organisatie die werkgevers helpt te voldoen aan hun verplichtingen onder de Arbowet. De grondslag staat in art. 14 Arbowet: een werkgever moet zich laten bijstaan door een bedrijfsarts (en eventueel andere deskundigen) bij de begeleiding van zieke werknemers, het uitvoeren van risico-inventarisaties en het adviseren over preventieve maatregelen.
Een arbodienst is dus geen toezichthouder of jurist, maar een dienstverlener met een wettelijk afgebakende rol. De werkgever betaalt en kiest de arbodienst, maar de bedrijfsartsen die daar werken hebben een wettelijk gegarandeerde zelfstandigheid en onafhankelijkheid (art. 13 lid 5 en 6 Arbowet, via art. 14 lid 8 Arbowet). Dat betekent dat zij hun professionele oordeel los van wensen van werkgever of arbodienst-leiding moeten kunnen vormen.
De arbodienst staat in opdracht van de werkgever, maar de relatie tussen jou (als werknemer) en de bedrijfsarts is wat juridisch telt voor de vertrouwelijkheid: hetzelfde medisch beroepsgeheim als bij je huisarts.
Welke regels gelden voor een arbodienst?
Een arbodienst werkt onder een combinatie van Arbowet (rol, taken en klachtenprocedure) en Wet BIG (voor de bedrijfsartsen die daar werken). Op hoofdlijnen:
- Certificering op grond van art. 20 Arbowet. De taken uit de Arbowet doet een geregistreerde bedrijfsarts of gecertificeerde deskundige (art. 14 lid 1 Arbowet). Is daar geen afspraak over in een cao of met de ondernemingsraad, dan schakelt je werkgever een gecertificeerde arbodienst in (art. 14a lid 2 Arbowet). De certificering wordt door private bureaus afgegeven en periodiek getoetst.
- Toezicht door de Nederlandse Arbeidsinspectie (op de Arbowet-naleving en de certificering) en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (op het handelen van de BIG-geregistreerde bedrijfsartsen).
- Klachtenprocedure verplicht op grond van de Arbowet: de bedrijfsarts moet een goede klachtenprocedure hebben (art. 14 lid 2 onderdeel h Arbowet, uitgelegd op Rechtswijs), en via art. 14a lid 6 geldt dat ook voor de arbodienst. De klachtenregels van de Wkkgz gelden niet voor verzuimbegeleiding in opdracht van je werkgever (art. 1 lid 4 Wkkgz). De meeste arbodiensten zijn lid van OVAL en daardoor aangesloten bij de Geschillencommissie Arbodiensten. Bij verzuimbegeleiding geeft die een zwaarwegend advies, geen bindende uitspraak (reglement van de Geschillencommissie). Ben je het oneens met het medische oordeel zelf, dan zijn de second opinion en het deskundigenoordeel van UWV de routes. Het tuchtcollege toetst of de arts zorgvuldig werkte, niet of jij gelijk hebt (klacht over je bedrijfsarts).
- Privacy volgens de AVG en de WGBO. De arbodienst moet zorgvuldig omgaan met medische gegevens, alleen strikt noodzakelijke informatie aan de werkgever delen, en je dossier op verzoek inzichtelijk maken.
Welke arbodiensten zijn er in Nederland?
Er zijn landelijke arbodiensten en een groot aantal regionale dienstverleners. Vier bekende arbodiensten hebben hier een eigen wegwijzer voor de klachtenroute; voor overige diensten vind je een directe link hieronder.
Zorg van de Zaak
Klachtenroute en termijnen staan op de eigen wegwijzer.
ArboNed
Onderdeel van HumanTotalCare, net als HumanCapitalCare.
Arbo Unie
Brede landelijke dekking, heldere klachtprocedure (5 dagen / 3 weken).
HumanCapitalCare
Onderdeel van HumanTotalCare, net als ArboNed.
Voor deze arbodiensten verwijst Rechtswijs direct naar hun officiële website. De interne klachtenroute en geschilleninstantie staan op hun eigen klachtenpagina. De algemene regels voor klachten over een bedrijfsarts of arbodienst lees je in de algemene wegwijzer.
Heb ik als werknemer invloed op welke arbodienst mijn werkgever gebruikt?
De werkgever kiest de arbodienst, dus als individuele werknemer heb je weinig directe invloed op de keuze. Twee paden waar je wel invloed hebt:
Via de ondernemingsraad. Het sluiten of wijzigen van een contract met een arbodienst is op grond van art. 27 lid 1 sub d Wet op de ondernemingsraden instemmingsplichtig. Als de OR niet instemt, mag de werkgever de arbodienst niet zonder meer (her)contracteren. Heeft je werkgever geen OR maar wel een personeelsvertegenwoordiging, dan loopt medezeggenschap via die kant.
Individueel via een second opinion. Ben je het inhoudelijk niet eens met je toegewezen bedrijfsarts, dan kun je een second opinion bij een andere onafhankelijke bedrijfsarts aanvragen. Met een arts uit het basiscontract betaalt je werkgever; daarbuiten spreek je vooraf schriftelijk af wie betaalt (Arboportaal, art. 2.14d Arbobesluit). Daarmee verander je niet van arbodienst, maar wel van wie er feitelijk naar je situatie kijkt. Zie het artikel over een second opinion bij de bedrijfsarts, met de routes naast elkaar.
Wisselt je werkgever wel van arbodienst, dan kan dat invloed hebben op je begeleiding. Lopende re-integratie-trajecten moeten worden overgedragen; je nieuwe arbodienst moet alle relevante documenten ontvangen en met respect voor jouw beroepsgeheim omgaan met overgedragen gegevens.
Een specifieke vraag over jouw arbodienst?
Rechtswijs helpt je drie dingen tegelijk: de juiste artikelen vinden, je situatie analyseren, en samen met de AI je dossier doorlopen.
Gratis: Hannah brengt je situatie in kaart, zoekt uit waar je staat en maakt een plan. Geen creditcard. Geen automatische verlenging.