mag dat zonder mijn ja?

Art. 7:450 BW: toestemming voor een medische behandeling waarom een arts niets bij je mag doen zonder dat jij ermee instemt

Voor elk onderzoek en elke behandeling heeft je arts jouw toestemming nodig. Ben je tussen 12 en 16, dan is ook toestemming van je ouders of voogd nodig, met uitzonderingen. Heb je vroeger schriftelijk een behandeling geweigerd, dan volgt de arts dat als je zelf niet meer kunt beslissen, tenzij hij gegronde redenen heeft om af te wijken.

De wet staat er letterlijk. In de kantlijn staat wat het voor jou betekent.Hannah, de AI van Rechtswijs

op deze pagina
Officiële tekst op wetten.overheid.nl ↗ Wettekst zoals geldend vanaf 8 oktober 2026, uitspraken tot en met juli 2026

herken je dit?

Wanneer speelt dit artikel?

Vink in gedachten af wat bij jou past. Eén vinkje is genoeg om verder te lezen.

  • Een arts wil een onderzoek of behandeling doen en je twijfelt of je wilt.
  • Je bent 12 tot 16 en je ouders denken anders over een behandeling dan jij.
  • Je wilt vastleggen welke behandeling je weigert als je zelf niet meer kunt beslissen.
  • De bedrijfsarts wil je onderzoeken of je doorsturen naar een specialist.

de wet, met kantlijn

De tekst van Art. 7:450 BW, lid voor lid

Links staat de wet letterlijk. Rechts in de kantlijn staat wat dat lid voor jou betekent. Het geel is wat je onthoudt.

Burgerlijk Wetboek · Boek 7 Bijzondere overeenkomsten · Titel 7 Opdracht · Afdeling 5 De overeenkomst inzake geneeskundige behandeling Artikel 7:450
wat dit voor jou betekent ↘
1

Voor verrichtingen ter uitvoering van een behandelingsovereenkomst is de toestemming van de patiënt vereist.

2

Indien de patiënt minderjarig is en de leeftijd van twaalf maar nog niet die van zestien jaren heeft bereikt, is tevens de toestemming van de ouders die het gezag over hem uitoefenen of van zijn voogd vereist. De verrichting kan evenwel zonder de toestemming van de ouders of de voogd worden uitgevoerd, indien zij kennelijk nodig is teneinde ernstig nadeel voor de patiënt te voorkomen, alsmede indien de patiënt ook na de weigering van de toestemming, de verrichting weloverwogen blijft wensen.

3

In het geval waarin een patiënt van zestien jaren of ouder niet in staat kan worden geacht tot een redelijke waardering van zijn belangen ter zake, worden door de hulpverlener en een persoon als bedoeld in de leden 2 of 3 van artikel 465, de kennelijke opvattingen van de patiënt, geuit in schriftelijke vorm toen deze tot bedoelde redelijke waardering nog in staat was en inhoudende een weigering van toestemming als bedoeld in lid 1, opgevolgd. De hulpverlener kan hiervan afwijken indien hij daartoe gegronde redenen aanwezig acht.

Bekijk de officiële tekst ↗ Wettekst zoals geldend vanaf 8 oktober 2026, uitspraken tot en met juli 2026. De kantlijn is uitleg van de redactie, de wettekst is leidend.

en in het echt?

Zo werkt het in de praktijk

Voor wie ziek is en botst met de werkgever, de bedrijfsarts of UWV. Wat er meestal gebeurt, en waar het om draait.

  1. Toestemming is alleen echt als je weet waar je ja tegen zegt. Je arts moet je daarom eerst uitleggen wat hij wil doen, waarom, wat de risico's zijn en welke andere mogelijkheden er zijn (art. 7:448 BW). Begrijp je het niet, vraag dan door voordat je instemt.

  2. Bij een ingreep die niet ingrijpend is, mag een arts je toestemming veronderstellen (art. 7:466 lid 2 BW). Bij alles wat verder gaat, vraagt hij het je.

  3. Ook bij de bedrijfsarts geldt deze regel in beginsel, via art. 7:464 BW, voor zover de aard van zijn werk zich er niet tegen verzet. Hij mag je dus niet onderzoeken zonder dat je instemt. Let wel: weiger je zonder deugdelijke grond mee te werken aan redelijke voorschriften voor je re-integratie, dan kan je werkgever je loon stopzetten (art. 7:629 lid 3 BW). Weigeren mag, maar leg dan uit waarom en zoek samen naar een andere weg.

  4. Een schriftelijke weigering (lid 3) heeft meer kans om gevolgd te worden als ze concreet is: welke behandeling, in welke situatie. Bespreek haar met je huisarts en laat haar in je dossier opnemen.

let op
Bij spoed, als er geen tijd is om toestemming te vragen aan je vertegenwoordiger, mag een arts soms toch handelen om ernstig nadeel te voorkomen (art. 7:466 lid 1 BW).
Een schriftelijke weigering is sterk, maar niet absoluut. De arts mag afwijken als hij gegronde redenen heeft.
Dit artikel gaat over toestemming voor onderzoek en behandeling. Wie je medische gegevens mag zien, regelt art. 7:457 BW.

wat deden rechters ermee?

Uitspraken over Art. 7:450 BW

Zaken die de redactie heeft gelezen op rechtspraak.nl of tuchtrecht.overheid.nl, met wat je ervan leert. Een kort geding is een voorlopig oordeel.

hielp Centraal Tuchtcollege, 28 juli 2025

Een tandarts koos tijdens de behandeling zonder overleg voor een andere werkwijze dan was afgesproken, en bracht een tijdelijke oplossing aan alsof die blijvend was. Het Centraal Tuchtcollege vond dat verwijtbaar en gaf een berisping.

Wil je zorgverlener tijdens de behandeling iets anders doen dan afgesproken, dan moet hij dat eerst met je bespreken.

TGZCTG:2025:129 ↗
misging Centraal Tuchtcollege, 2019

Een vrouw klaagde dat een gynaecoloog zonder haar toestemming een keizersnede had gedaan. Het Centraal Tuchtcollege oordeelde dat zij na uitleg duidelijk had ingestemd en verwierp de klacht.

Een voorkeur, zoals voor een natuurlijke bevalling, is geen weigering; wil je iets in geen geval, zeg dat dan uitdrukkelijk.

TGZCTG:2019:166 ↗
173 gepubliceerde uitspraken noemen Art. 7:450 BW, tot en met juli 2026. De zaken hierboven zijn met de hand gekozen en gelezen. "Toegewezen" in een uitspraak zegt niet altijd wie er won: lees altijd waaraan de rechter toetste.

en nu?

Wat je hiermee doet

Het artikel zegt wat er mag. Deze pagina's vertellen hoe je het aanpakt.

in de praktijk, op een rij

Zoek je iets anders? Op de overzichtspagina staan alle artikelen over ziekte en werk, per moment.

Leg je brief, je loonstrook of het advies van de bedrijfsarts naast dit artikel. Dan kijken we samen welk lid erover gaat.

lees verder in de wet

Artikelen die hierbij horen

Deze artikelen spelen vaak mee in dezelfde situaties. Elk heeft een eigen pagina met kantlijn.

vaak gevraagd

Vaak gevraagd over Art. 7:450 BW

Staat jouw vraag er niet bij? Vraag het Hannah.

Mag een arts mij behandelen zonder toestemming?

In de regel niet. Voor onderzoek en behandeling is jouw toestemming nodig. Uitzonderingen zijn er bij handelingen die niet ingrijpend zijn, waar toestemming verondersteld mag worden, en bij spoed om ernstig nadeel te voorkomen.

Vanaf welke leeftijd beslis ik zelf over een behandeling?

Vanaf 16 jaar beslis je zelf. Tussen 12 en 16 is zowel jouw toestemming als die van je ouders of voogd nodig. Blijf je een behandeling weloverwogen willen terwijl je ouders weigeren, dan kan het toch.

Moet ik meewerken aan een onderzoek van de bedrijfsarts?

De bedrijfsarts heeft je toestemming nodig om je te onderzoeken. Maar je moet ook meewerken aan redelijke voorschriften voor je re-integratie. Weiger je zonder deugdelijke grond, dan kan dat je loon kosten. Bespreek je bezwaar en leg het schriftelijk vast.

nagekeken

Bronnen

De uitleg op deze pagina is nagelezen tegen deze bronnen.

een artikel zegt pas iets naast jouw papieren

Vertel wat er speelt

Hannah legt je situatie naast Art. 7:450 BW en de uitspraken erover, en zegt welk lid erover gaat. Gratis, en zonder account.

Gratis op de site, in de app tegoed vanaf €9, geen abonnement.

Hannah is een AI, geen advocaat.