wie beslist voor mij?

Art. 7:465 BW: wie beslist als de patiënt het niet zelf kan wie voor een kind of een wilsonbekwame volwassene met de arts praat en toestemming geeft

Is een patiënt jonger dan 12, of kan hij zijn belangen niet goed overzien, dan komt de arts zijn plichten na tegenover een vertegenwoordiger. Dat zijn de ouders of voogd, een curator of mentor, of iemand die de patiënt schriftelijk heeft gemachtigd. Is die er niet, dan de partner, en daarna een ouder, kind, broer, zus, grootouder of kleinkind.

De wet staat er letterlijk. In de kantlijn staat wat het voor jou betekent.Hannah, de AI van Rechtswijs

op deze pagina
Officiële tekst op wetten.overheid.nl ↗ Wettekst zoals geldend vanaf 8 oktober 2026, uitspraken tot en met juni 2026

herken je dit?

Wanneer speelt dit artikel?

Vink in gedachten af wat bij jou past. Eén vinkje is genoeg om verder te lezen.

  • Je ouder heeft dementie en de arts vraagt jou om toestemming.
  • Je wilt vastleggen wie voor jou beslist als je dat zelf niet meer kunt.
  • Je bent het als familie oneens over een behandeling van een naaste.
  • Je kind is jonger dan 12 en je wilt weten wat de arts met jou moet bespreken.

de wet, met kantlijn

De tekst van Art. 7:465 BW, lid voor lid

Links staat de wet letterlijk. Rechts in de kantlijn staat wat dat lid voor jou betekent. Het geel is wat je onthoudt.

Burgerlijk Wetboek · Boek 7 Bijzondere overeenkomsten · Titel 7 Opdracht · Afdeling 5 De overeenkomst inzake geneeskundige behandeling Artikel 7:465
wat dit voor jou betekent ↘
1

De verplichtingen die voor de hulpverlener uit deze afdeling jegens de patiënt voortvloeien worden, indien de patiënt de leeftijd van twaalf jaren nog niet heeft bereikt, door de hulpverlener nagekomen jegens de ouders die het gezag over de patiënt uitoefenen dan wel jegens zijn voogd.

2

Hetzelfde geldt indien de patiënt de leeftijd van twaalf jaren heeft bereikt, maar niet in staat kan worden geacht tot een redelijke waardering van zijn belangen ter zake, tenzij zodanige patiënt meerderjarig is en onder curatele staat of ten behoeve van hem het mentorschap is ingesteld, in welke gevallen nakoming jegens de curator of de mentor geschiedt.

3

Indien een meerderjarige patiënt die niet in staat kan worden geacht tot een redelijke waardering van zijn belangen ter zake, niet onder curatele staat of ten behoeve van hem niet het mentorschap is ingesteld, worden de verplichtingen die voor de hulpverlener uit deze afdeling jegens de patiënt voortvloeien, door de hulpverlener nagekomen jegens de persoon die daartoe door de patiënt schriftelijk is gemachtigd in zijn plaats op te treden. Ontbreekt zodanige persoon, of treedt deze niet op, dan worden de verplichtingen nagekomen jegens de echtgenoot, de geregistreerde partner of andere levensgezel van de patiënt, tenzij deze persoon dat niet wenst, dan wel, indien ook zodanige persoon ontbreekt, jegens een ouder, kind, broer, zus, grootouder of kleinkind van de patiënt, tenzij deze persoon dat niet wenst.

4

De hulpverlener komt zijn verplichtingen na jegens de in de leden 1 en 2 bedoelde wettelijke vertegenwoordigers van de patiënt en de in lid 3 bedoelde personen, tenzij die nakoming niet verenigbaar is met de zorg van een goed hulpverlener.

5

De persoon jegens wie de hulpverlener krachtens de leden 2 of 3 gehouden is de uit deze afdeling jegens de patiënt voortvloeiende verplichtingen na te komen, betracht de zorg van een goed vertegenwoordiger. Deze persoon is gehouden de patiënt zoveel mogelijk bij de vervulling van zijn taak te betrekken.

6

Verzet de patiënt zich tegen een verrichting van ingrijpende aard waarvoor een persoon als bedoeld in de leden 2 of 3 toestemming heeft gegeven, dan kan de verrichting slechts worden uitgevoerd indien zij kennelijk nodig is teneinde ernstig nadeel voor de patiënt te voorkomen.

Bekijk de officiële tekst ↗ Wettekst zoals geldend vanaf 8 oktober 2026, uitspraken tot en met juni 2026. De kantlijn is uitleg van de redactie, de wettekst is leidend.

en in het echt?

Zo werkt het in de praktijk

Voor wie ziek is en botst met de werkgever, de bedrijfsarts of UWV. Wat er meestal gebeurt, en waar het om draait.

  1. Wil je zelf bepalen wie voor je optreedt, machtig die persoon dan schriftelijk (lid 3). Zonder machtiging volgt de wet een vaste volgorde, en dat is misschien niet wie jij zou kiezen.

  2. Of iemand zijn belangen niet goed kan overzien, beoordeelt de arts per beslissing. Iemand kan voor een eenvoudige keuze wel en voor een ingewikkelde behandeling niet in staat zijn. Vraag de arts hoe hij tot zijn oordeel kwam.

  3. Als vertegenwoordiger beslis je niet wat jij zelf het beste vindt, maar zo veel mogelijk wat bij de patiënt past. Betrek hem waar het kan (lid 5). Een eerdere schriftelijke weigering van de patiënt moet je volgen (art. 7:450 lid 3 BW).

let op
De arts is niet altijd gebonden aan wat de vertegenwoordiger wil. Past het niet bij goede zorg, dan mag hij afwijken (lid 4).
Familieleden in de volgorde van lid 3 kunnen ook weigeren om op te treden. Dan schuift de taak door.
Bij spoed, als er geen tijd is om toestemming te vragen, mag de arts soms handelen om ernstig nadeel te voorkomen (art. 7:466 BW).

wat deden rechters ermee?

Uitspraken over Art. 7:465 BW

Zaken die de redactie heeft gelezen op rechtspraak.nl of tuchtrecht.overheid.nl, met wat je ervan leert. Een kort geding is een voorlopig oordeel.

hielp Centraal Tuchtcollege, 2020

De nichten van een stervende patiënte waren haar mentor en hadden met de arts afgesproken dat morfine alleen na overleg met hen zou worden gegeven. De arts gaf toch morfine zonder dat ondraaglijk lijden aannemelijk was, en het Centraal Tuchtcollege gaf hem een waarschuwing.

Afspraken die een arts met de vertegenwoordiger van een patiënt maakt, moet hij nakomen, tenzij goede zorg echt iets anders vraagt.

TGZCTG:2020:73 ↗
misging Centraal Tuchtcollege, 2025

Een broer klaagde over de zorg voor zijn zus, die na een herseninfarct niet meer zelf kon beslissen en een mentor had. Omdat de mentor niet met de klacht instemde, mocht de broer niet namens haar klagen.

Heeft de patiënt een mentor of curator, dan is die de vertegenwoordiger en gaat die voor op de familie.

TGZCTG:2025:9 ↗
199 gepubliceerde uitspraken noemen Art. 7:465 BW, tot en met juni 2026. De zaken hierboven zijn met de hand gekozen en gelezen. "Toegewezen" in een uitspraak zegt niet altijd wie er won: lees altijd waaraan de rechter toetste.

en nu?

Wat je hiermee doet

Het artikel zegt wat er mag. Deze pagina's vertellen hoe je het aanpakt.

in de praktijk, op een rij

Zoek je iets anders? Op de overzichtspagina staan alle artikelen over ziekte en werk, per moment.

Leg je brief, je loonstrook of het advies van de bedrijfsarts naast dit artikel. Dan kijken we samen welk lid erover gaat.

lees verder in de wet

Artikelen die hierbij horen

Deze artikelen spelen vaak mee in dezelfde situaties. Elk heeft een eigen pagina met kantlijn.

vaak gevraagd

Vaak gevraagd over Art. 7:465 BW

Staat jouw vraag er niet bij? Vraag het Hannah.

Wie beslist over de behandeling als iemand wilsonbekwaam is?

Een curator of mentor als die er is. Anders wie de patiënt schriftelijk heeft gemachtigd. Daarna de partner, en dan een ouder, kind, broer, zus, grootouder of kleinkind, tenzij die persoon dat niet wil.

Moeten mijn ouders toestemming geven voor mijn behandeling?

Ben je jonger dan 12, dan beslissen je ouders met gezag of je voogd. Tussen 12 en 16 is jouw toestemming en die van je ouders nodig. Vanaf 16 beslis je zelf, tenzij je je belangen niet goed kunt overzien.

Mag de arts afwijken van wat de familie wil?

Ja, als het volgen van de vertegenwoordiger niet past bij de zorg van een goed hulpverlener. Verzet de patiënt zich tegen een ingrijpende behandeling, dan mag die alleen als het kennelijk nodig is om ernstig nadeel te voorkomen.

nagekeken

Bronnen

De uitleg op deze pagina is nagelezen tegen deze bronnen.

een artikel zegt pas iets naast jouw papieren

Vertel wat er speelt

Hannah legt je situatie naast Art. 7:465 BW en de uitspraken erover, en zegt welk lid erover gaat. Gratis, en zonder account.

Gratis op de site, in de app tegoed vanaf €9, geen abonnement.

Hannah is een AI, geen advocaat.