telt dit mee?

Art. 31 Participatiewet: wat telt mee voor je bijstand welk inkomen en bezit de gemeente meerekent, en wat buiten de berekening blijft

Voor je bijstand rekent de gemeente al het inkomen en bezit mee waarover jij of je gezin beschikt of redelijkerwijs kunt beschikken. Lid 2 somt op wat niet meetelt, zoals kinderbijslag, toeslagen zoals zorgtoeslag en huurtoeslag, en giften tot € 1.200 per kalenderjaar.

De wet staat er letterlijk. In de kantlijn staat wat het voor jou betekent.Hannah, de AI van Rechtswijs

op deze pagina
Officiële tekst op wetten.overheid.nl ↗ Wettekst zoals geldend vanaf 1 juli 2026, uitspraken tot en met juli 2026

herken je dit?

Wanneer speelt dit artikel?

Vink in gedachten af wat bij jou past. Eén vinkje is genoeg om verder te lezen.

  • Je vraagt bijstand aan en wilt weten welk inkomen en bezit de gemeente meerekent.
  • Je krijgt geld van familie of vrienden en vraagt je af of je dat moet melden.
  • Je gaat naast je bijstand (weer) werken en wilt weten wat je mag houden.
  • De gemeente verlaagt je uitkering omdat ze geld meetelt waarvan jij vindt dat het niet meetelt.

de wet, met kantlijn

De tekst van Art. 31 PW, lid voor lid

Links staat de wet letterlijk. Rechts in de kantlijn staat wat dat lid voor jou betekent. Het geel is wat je onthoudt.

Participatiewet · Hoofdstuk 3 Algemene bijstand · § 3.4 Middelen Artikel 31
wat dit voor jou betekent ↘
1

Tot de middelen worden alle vermogens- en inkomensbestanddelen gerekend waarover de alleenstaande of het gezin beschikt of redelijkerwijs kan beschikken. Tot de middelen worden mede gerekend de middelen die ten behoeve van het levensonderhoud van de belanghebbende door een niet in de bijstand begrepen persoon worden ontvangen. In elk geval behoort tot de middelen de ten aanzien van de alleenstaande of het gezin toepasselijke heffingskorting, bedoeld in hoofdstuk 8 van de Wet inkomstenbelasting 2001.

2

Niet tot de middelen van de belanghebbende worden gerekend:

  1. a.

    de middelen die deze ontvangt ten behoeve van het levensonderhoud van een niet in de bijstand begrepen persoon;

  2. b.

    kinderbijslag ontvangen ten behoeve van zijn in of buiten Nederland woonachtige kinderen;

  3. c.

    de jonggehandicaptenkorting;

  4. d.

    tegemoetkomingen in de zin van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen;

  5. e.

    eigenwoningbijdrage of een bijzondere bijdrage ontvangen op grond van de Wet bevordering eigenwoningbezit;

  6. f.

    vergoedingen en tegemoetkomingen voor, alsmede de vermindering of teruggave van, loonbelasting of inkomstenbelasting en van premies volksverzekeringen op grond van kosten die niet tot de algemeen noodzakelijke bestaanskosten behoren, tenzij voor deze kosten bijstand wordt verleend;

  7. g.

    vergoedingen en verstrekkingen als bedoeld in artikel 31, eerste lid, onderdeel f en onderdeel g, van de Wet op de loonbelasting 1964, tenzij voor deze vergoedingen en verstrekkingen bijstand wordt verleend;

  8. h.

    inkomsten uit arbeid van de tot zijn last komende kinderen, alsmede door hen ontvangen uitkeringen inzake werkloosheid en arbeidsongeschiktheid, tenzij het de verlening van bijzondere bijstand betreft voor bijzondere noodzakelijke kosten van het bestaan van die kinderen;

  9. i.

    rente ontvangen over op grond van artikel 34, tweede lid, onderdelen b en c, niet in aanmerking genomen vermogen en spaargelden;

  10. j.

    een een- of tweemalige premie van ten hoogste € 3.398,00 per kalenderjaar, voor zover dit naar het oordeel van het college bijdraagt aan zijn arbeidsinschakeling;

  11. k.

    een kostenvergoeding voor het verrichten van vrijwilligerswerk van ten hoogste een bij ministeriële regeling vast te stellen bedrag per persoon;

  12. l.

    bij ministeriële regeling aan te wijzen uitkeringen en vergoedingen voor materiële en immateriële schade;

  13. m.

    giften, voor zover de som van deze giften en de bijdragen, bedoeld in artikel 18, achtste lid, niet meer bedraagt dan € 1.200,00 per kalenderjaar;

  14. n.

    inkomsten uit arbeid tot 25 procent van deze inkomsten, met een maximum van € 285,00 per maand, voor zover hij algemene bijstand ontvangt, waarbij voor een persoon die de pensioengerechtigde leeftijd nog niet heeft bereikt geldt dat die inkomsten gedurende ten hoogste zes maanden niet tot de middelen worden gerekend en dat dit naar het oordeel van het college moet bijdragen aan zijn arbeidsinschakeling;

  15. o.

    de eenmalige energietoeslag, bedoeld in artikel 35, vierde lid of een tegemoetkoming als bedoeld in artikel 78ee, tweede lid;

  16. p.

    een tegemoetkoming als bedoeld in artikel 29a van de Algemene nabestaandenwet;

  17. q.

    een tegemoetkoming als bedoeld in artikel 2:52 of 3:10 van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten;

  18. r.

    inkomsten uit arbeid van een alleenstaande ouder tot 12,5 procent van deze inkomsten, met een maximum van € 177,66 per maand, gedurende een aaneengesloten periode van maximaal 30 maanden, voor zover hij algemene bijstand ontvangt en onderdeel y, z of aa niet van toepassing is, ingeval:

    1. 1°.

      hij de volledige zorg heeft voor een tot zijn last komend kind tot 12 jaar,

    2. 2°.

      de periode van zes maanden, bedoeld in onderdeel n, is verstreken, en

    3. 3°.

      dit volgens het college bijdraagt aan zijn arbeidsinschakeling;

  19. s.

    giften, voor zover zij niet op grond van onderdeel m van de middelen zijn uitgezonderd, en andere dan de in onderdeel l bedoelde vergoedingen voor materiële en immateriële schade, voor zover deze giften en vergoedingen naar het oordeel van het college in het individuele geval en uit een oogpunt van bijstandsverlening verantwoord zijn;

  20. t.

    tegemoetkomingen op grond van artikel 63a van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, artikel 65l van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering, artikel 67i van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen en artikel 3:75 van de Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten;

  21. u.

    hetgeen een mantelzorger op grond van het bepaalde bij of krachtens artikel 2.1.6 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 als blijk van waardering ontvangt;

  22. v.

    een uitkering tot levensonderhoud op grond van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek die de belanghebbende jonger dan 21 jaar van zijn ouder of ouders ontvangt, voor zover deze uitkering op grond van artikel 20, derde lid, reeds in aanmerking is genomen bij de vaststelling van het recht op bijstand;

  23. w.

    de tegemoetkoming, bedoeld in artikel 78gg;

  24. x.
  25. y.

    inkomsten uit arbeid van een persoon die medisch urenbeperkt is tot 15 procent van deze inkomsten uit arbeid, met een maximum van € 180,19 per maand, voor zover hij algemene bijstand ontvangt, tenzij onderdeel n van toepassing is;

  26. z.

    inkomsten uit een dienstbetrekking als bedoeld in artikel 10d, eerste of tweede lid, van een persoon die behoort tot de doelgroep loonkostensubsidie, tot 15 procent van deze inkomsten uit arbeid, met een maximum van € 180,19 per maand, gedurende een periode van twaalf maanden nadat de periode van zes maanden, bedoeld in onderdeel n, is verstreken, voor zover hij algemene bijstand ontvangt, tenzij onderdeel y van toepassing is;

  27. aa.

    inkomsten uit een dienstbetrekking als bedoeld in artikel 10d, eerste of tweede lid, van een persoon die behoort tot de doelgroep loonkostensubsidie, tot 15 procent van deze inkomsten uit arbeid, met een maximum van € 180,19 per maand, nadat de periode van twaalf maanden, bedoeld in onderdeel z, is verstreken, voor zover hij algemene bijstand ontvangt en het college gelet op de in de persoon gelegen omstandigheden een uitbreiding van zijn arbeidsomvang niet mogelijk acht.

3

De middelen worden in aanmerking genomen tot het bedrag dat resteert na aftrek van:

  1. a.

    de daarover door de belanghebbende verschuldigde loonbelasting of inkomstenbelasting;

  2. b.

    de daarover door de belanghebbende verschuldigde premies volksverzekeringen dan wel een inhouding die met een of meer van deze premies overeenkomt alsmede de inkomensafhankelijke bijdrage, bedoeld in artikel 43 van de Zorgverzekeringswet;

  3. c.

    ten laste van de belanghebbende komende verplichte bijdragen ingevolge een pensioenregeling en daarmee vergelijkbare regelingen;

  4. d.

    andere ten laste van de belanghebbende komende verplichte inhoudingen.

5

Het tweede lid, onderdelen c, j, k, n en r, zijn niet van toepassing op de persoon die jonger is dan 27 jaar, met dien verstande dat onderdeel j wel van toepassing is als het gaat om een persoon jonger dan 27 jaar die behoort tot de doelgroep loonkostensubsidie.

6

Onder het redelijkerwijs kunnen beschikken over vermogens- en inkomensbestanddelen, bedoeld in het eerste lid, wordt niet verstaan het op verzoek van het college:

  1. a.

    indienen door de belanghebbende van een aanvraag tot vervroeging van de ingangsdatum van een ouderdomspensioen als bedoeld in artikel 1 van de Pensioenwet of artikel 1 van de Wet verplichte beroepspensioenregeling, zolang de belanghebbende nog niet de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt; of

  2. b.

    benutten van de mogelijkheid om te beschikken over de waarde van een lijfrente overeenkomstig artikel 15, tweede lid, onderdeel b, alsmede om te beschikken over een waardetoename van die lijfrente.

De andere leden lezen (4)
4

Bij ministeriële regeling worden regels gesteld met betrekking tot het in aanmerking nemen van de aanspraak op vakantietoeslag over een inkomen.

Bekijk de officiële tekst ↗ Wettekst zoals geldend vanaf 1 juli 2026, uitspraken tot en met juli 2026. De kantlijn is uitleg van de redactie, de wettekst is leidend.

en in het echt?

Zo werkt het in de praktijk

Voor wie ziek is en botst met de werkgever, de bedrijfsarts of UWV. Wat er meestal gebeurt, en waar het om draait.

  1. De gemeente kijkt naar wat er feitelijk binnenkomt en wat je hebt, ook als het op naam van je partner staat: het artikel spreekt over de alleenstaande of het gezin. Wat in lid 2 staat, blijft buiten de berekening. Staat iets daar niet, dan telt het in beginsel mee.

  2. Giften tot € 1.200 per kalenderjaar tellen niet mee (onderdeel m). Krijg je meer, dan moet je dat melden. Ook daarboven kan de gemeente een gift vrijlaten als ze dat in jouw geval verantwoord vindt (onderdeel s). Leg dan uit waar het geld voor is, bijvoorbeeld een specifieke rekening die iemand voor je betaalt.

  3. Elke wijziging in je inkomen of situatie geef je meteen door; dat is je inlichtingenplicht (art. 17 Participatiewet). Krijg je daardoor te veel bijstand, dan moet je dat terugbetalen en kun je een boete krijgen.

  4. Ben je het niet eens met hoe de gemeente je inkomen heeft meegeteld, dan kun je binnen zes weken bezwaar maken tegen het besluit (art. 6:7 Awb). Noem dan het onderdeel van lid 2 waarop je je beroept.

let op
Hoeveel spaargeld en ander vermogen je mag hebben, staat niet in dit artikel maar in art. 34 Participatiewet.
'Redelijkerwijs kunnen beschikken' is ruimer dan wat op je rekening staat. Wat daaronder valt, beoordeelt de gemeente per geval; vraag om uitleg als je het niet begrijpt.
De vrijlating voor werk naast je bijstand is geen automatisch recht: de gemeente moet vinden dat het bijdraagt aan je weg naar werk, en ze geldt niet onder de 27.
De bedragen in deze tekst zijn die van de wettekst die nu geldt (versie 1 juli 2026).

wat deden rechters ermee?

Uitspraken over Art. 31 PW

Zaken die de redactie heeft gelezen op rechtspraak.nl of tuchtrecht.overheid.nl, met wat je ervan leert. Een kort geding is een voorlopig oordeel.

misging Centrale Raad van Beroep, 30 juni 2026

Een man in de bijstand kreeg jarenlang geld van huisgenoten, familie en anderen op zijn rekening en zei dat het boodschappengeld en doorbetalingen waren, maar voor veel bedragen had hij geen controleerbare stukken, dus telden ze mee als middelen en bleef de terugvordering van bijna 12.000 euro staan.

Geld dat anderen op je rekening storten telt in principe mee voor je bijstand, tenzij je met stukken kunt laten zien waar het vandaan komt en waarvoor het was.

CRVB:2026:907 ↗
hielp Centrale Raad van Beroep, 9 juni 2026

De gemeente trok de bijstand van een man in omdat hij in een restaurant zou hebben gewerkt, maar de Raad vond dat voor de eerste ruim vier maanden niet bewezen, omdat een paar Facebookberichten zonder duidelijke periode niet genoeg waren; voor de maanden daarna bleef de intrekking wel staan.

Ook werk zonder loon kan meetellen voor je bijstand, maar de gemeente moet per periode kunnen laten zien dat je echt werkte.

CRVB:2026:781 ↗
misging Centrale Raad van Beroep, 12 mei 2026

Een moeder van vier kinderen kreeg geld van anderen op haar rekening en noemde dat leningen om van te leven, maar de Raad vond dat ook leningen meetellen en dat zij die had moeten melden.

Een lening is geen uitzondering: geld dat je leent om van te leven telt mee voor je bijstand en moet je doorgeven.

CRVB:2026:681 ↗
1.608 gepubliceerde uitspraken noemen Art. 31 PW, tot en met juli 2026. De zaken hierboven zijn met de hand gekozen en gelezen. "Toegewezen" in een uitspraak zegt niet altijd wie er won: lees altijd waaraan de rechter toetste.

en nu?

Wat je hiermee doet

Het artikel zegt wat er mag. Deze pagina's vertellen hoe je het aanpakt.

in de praktijk, op een rij

Zoek je iets anders? Op de overzichtspagina staan alle artikelen over ziekte en werk, per moment.

Leg je brief, je loonstrook of het advies van de bedrijfsarts naast dit artikel. Dan kijken we samen welk lid erover gaat.

lees verder in de wet

Artikelen die hierbij horen

Deze artikelen spelen vaak mee in dezelfde situaties. Elk heeft een eigen pagina met kantlijn.

vaak gevraagd

Vaak gevraagd over Art. 31 PW

Staat jouw vraag er niet bij? Vraag het Hannah.

Telt een gift van familie mee voor de bijstand?

Giften tot € 1.200 per kalenderjaar tellen niet mee. Daarboven moet je ze melden. De gemeente kan een grotere gift toch vrijlaten als ze dat in jouw geval verantwoord vindt.

Telt kinderbijslag of toeslag mee voor de bijstand?

Nee. Kinderbijslag en tegemoetkomingen op grond van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen, zoals zorgtoeslag en huurtoeslag, staan in lid 2 en tellen niet mee.

Hoeveel mag ik bijverdienen in de bijstand?

Als de gemeente vindt dat het helpt bij je weg naar werk, blijft 25 procent van je inkomsten uit werk buiten de berekening, tot € 285 per maand en ten hoogste zes maanden. Ben je jonger dan 27, dan geldt dit niet. De rest van wat je verdient, gaat van je bijstand af.

Wat gebeurt er als ik inkomsten niet doorgeef?

Krijg je daardoor te veel bijstand, dan moet je het terugbetalen en kun je een boete krijgen. Geef wijzigingen daarom meteen door.

nagekeken

Bronnen

De uitleg op deze pagina is nagelezen tegen deze bronnen.

een artikel zegt pas iets naast jouw papieren

Vertel wat er speelt

Hannah legt je situatie naast Art. 31 PW en de uitspraken erover, en zegt welk lid erover gaat. Gratis, en zonder account.

Gratis op de site, in de app tegoed vanaf €9, geen abonnement.

Hannah is een AI, geen advocaat.