een rekening die je niet kunt betalen?

Art. 35 Participatiewet: bijzondere bijstand hulp van de gemeente bij noodzakelijke kosten die je zelf niet kunt betalen

Heb je door bijzondere omstandigheden noodzakelijke kosten die je niet uit je inkomen, je bijstand of je vermogen kunt betalen, dan kun je bij je gemeente bijzondere bijstand vragen. Dat kan ook als je geen bijstandsuitkering hebt. De gemeente beoordeelt of de kosten noodzakelijk zijn, en mag weigeren als ze binnen twaalf maanden niet boven € 176 uitkomen.

De wet staat er letterlijk. In de kantlijn staat wat het voor jou betekent.Hannah, de AI van Rechtswijs

op deze pagina
Officiële tekst op wetten.overheid.nl ↗ Wettekst zoals geldend vanaf 1 juli 2026, uitspraken tot en met juli 2026

herken je dit?

Wanneer speelt dit artikel?

Vink in gedachten af wat bij jou past. Eén vinkje is genoeg om verder te lezen.

  • Je hebt een onverwachte, noodzakelijke uitgave, bijvoorbeeld voor iets dat kapotgaat of door ziekte, en je kunt die niet betalen.
  • Je hebt een laag inkomen maar geen bijstandsuitkering, en vraagt je af of je toch bij de gemeente terechtkunt.
  • De gemeente heeft je aanvraag voor bijzondere bijstand afgewezen en je wilt weten of dat mocht.

de wet, met kantlijn

De tekst van Art. 35 PW, lid voor lid

Links staat de wet letterlijk. Rechts in de kantlijn staat wat dat lid voor jou betekent. Het geel is wat je onthoudt.

Participatiewet · Hoofdstuk 4 Aanvullende inkomensondersteuning en aanpassing bedragen · § 4.1 Aanvullende inkomensondersteuning Artikel 35
wat dit voor jou betekent ↘
1

Onverminderd paragraaf 2.2, heeft de alleenstaande of het gezin recht op bijzondere bijstand voor zover de alleenstaande of het gezin niet beschikt over de middelen om te voorzien in de uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke kosten van het bestaan en deze kosten naar het oordeel van het college niet kunnen worden voldaan uit de bijstandsnorm, de individuele inkomenstoeslag, bedoeld in artikel 36, de studietoeslag, bedoeld in artikel 36b, het vermogen en het inkomen voor zover dit meer bedraagt dan de bijstandsnorm, waarbij artikel 31, tweede lid, en artikel 34, tweede lid, niet van toepassing zijn. Het college bepaalt het begin en de duur van de periode waarover het vermogen en het inkomen in aanmerking wordt genomen.

2

Het college kan bijzondere bijstand weigeren, indien de in het eerste lid bedoelde kosten binnen twaalf maanden een bedrag van € 176,00 niet te boven gaan.

3

In afwijking van het eerste lid kan bijzondere bijstand ook aan een persoon worden verleend in de vorm van een collectieve aanvullende zorgverzekering of in de vorm van een tegemoetkoming in de kosten van de premie van een dergelijke verzekering zonder dat wordt nagegaan of ten aanzien van die persoon de kosten van die verzekering of die premie ook daadwerkelijk noodzakelijk zijn of gemaakt zijn.

7

Voor de toepassing van dit artikel wordt onder bijzondere bijstand niet verstaan individuele inkomenstoeslag als bedoeld in artikel 36.

De andere leden lezen (4, 5, 6, 8)
4

In afwijking van het eerste lid kan bijzondere bijstand ook aan een alleenstaande of een gezin worden verleend in de vorm van een eenmalige energietoeslag, zonder dat wordt nagegaan of die alleenstaande of dat gezin in dat jaar een sterk gestegen energierekening had:

  1. a.

    voor het jaar 2022, die kan worden verstrekt tot en met 30 juni 2023;

  2. b.

    voor het jaar 2023, die kan worden verstrekt tot en met 31 augustus 2024.

5

Het vierde lid, onderdeel b, is niet van toepassing op degene die:

  1. a.

    18, 19 of 20 jaar is;

  2. b.

    in aanmerking komt voor studiefinanciering als bedoeld in artikel 3.1, eerste of tweede lid, van de Wet studiefinanciering 2000; of

  3. c.

    is ingeschreven als ingezetene met enkel een briefadres in de basisregistratie personen.

6

De in het vierde lid bedoelde toeslag kan in afwijking van artikel 43, eerste lid, ambtshalve worden vastgesteld.

8

Voorzover de gemeente krachtens de Wet op de loonbelasting 1964 inhoudingsplichtige is, wordt de bijzondere bijstand verhoogd met de loonbelasting en premies volksverzekeringen.

Bekijk de officiële tekst ↗ Wettekst zoals geldend vanaf 1 juli 2026, uitspraken tot en met juli 2026. De kantlijn is uitleg van de redactie, de wettekst is leidend.

en in het echt?

Zo werkt het in de praktijk

Voor wie ziek is en botst met de werkgever, de bedrijfsarts of UWV. Wat er meestal gebeurt, en waar het om draait.

  1. Je vraagt bijzondere bijstand aan bij je eigen gemeente. Elke gemeente heeft eigen regels over welke kosten ze vergoedt; de wet laat de gemeente daarin ruimte ('naar het oordeel van het college'). Vraag bij je gemeente wat er geldt. Hulp bij de aanvraag kun je krijgen bij de sociaal raadslieden of het Juridisch Loket.

  2. Maak duidelijk waarom de kosten noodzakelijk zijn, waarom ze uit een bijzondere omstandigheid komen en waarom je ze niet zelf kunt betalen. Lever bewijs mee, zoals een offerte, rekening of verklaring.

  3. De gemeente beslist of je het geld krijgt of leent. Kijk in het besluit welke van de twee het is.

  4. Wijst de gemeente je aanvraag af, dan kun je binnen zes weken bezwaar maken (art. 6:7 Awb). Ga in op de reden die de gemeente noemt.

let op
Er is geen vaste lijst in de wet. Of iets 'noodzakelijk' is, beoordeelt de gemeente in jouw geval.
Kun je de kosten betalen uit inkomen boven de bijstandsnorm of uit vermogen, dan telt dat mee, ook vermogen dat bij de gewone bijstand buiten beschouwing blijft.
De energietoeslag in lid 4 ging over 2022 en 2023 en is afgelopen.
Volgens de Rijksoverheid moet je onder meer rechtmatig in Nederland wonen en 18 jaar of ouder zijn; je gemeente kan je vertellen welke voorwaarden er verder gelden.

wat deden rechters ermee?

Uitspraken over Art. 35 PW

Zaken die de redactie heeft gelezen op rechtspraak.nl of tuchtrecht.overheid.nl, met wat je ervan leert. Een kort geding is een voorlopig oordeel.

hielp Centrale Raad van Beroep, 2025

Een vrouw in de bijstand gebruikt door haar medische beperkingen onder meer een sta-op-stoel, een speciaal matras en een CPAP-apparaat, en de gemeente wees bijzondere bijstand voor de extra stroomkosten af omdat de zorgverzekering voor zou gaan; de Raad vond dat de zorgverzekering die stroomkosten niet dekt en liet de gemeente opnieuw beslissen.

Wijst de gemeente je af omdat een andere regeling voorgaat, kijk dan of die regeling deze kosten echt vergoedt; doet ze dat niet, dan moet de gemeente zelf beoordelen of je bijzondere bijstand krijgt.

CRVB:2025:1477 ↗
misging Centrale Raad van Beroep, 14 juli 2026

Een vrouw vroeg bijzondere bijstand voor een koelkast, een oven, een kledingkast en traploper in haar nieuwe woning, maar omdat zij steeds een inkomen boven bijstandsniveau had gehad, vond de Raad dat zij daarvoor had kunnen sparen.

Voor spullen die iedereen nodig heeft krijg je alleen bijzondere bijstand als je door bijzondere omstandigheden niet kon sparen, en dat moet je met stukken onderbouwen.

CRVB:2026:940 ↗
misging Centrale Raad van Beroep, 21 juli 2026

Een stel vroeg bijzondere bijstand voor een extra bijdrage van 175 euro per maand aan de VvE voor verduurzaming, maar de Raad zag dat als gewone woonkosten zonder bijzondere omstandigheden, en de angst om in financiële problemen te komen was niet onderbouwd.

Hogere woonkosten alleen zijn geen reden voor bijzondere bijstand; je moet laten zien welke bijzondere omstandigheid de kosten veroorzaakt.

CRVB:2026:964 ↗
2.076 gepubliceerde uitspraken noemen Art. 35 PW, tot en met juli 2026. De zaken hierboven zijn met de hand gekozen en gelezen. "Toegewezen" in een uitspraak zegt niet altijd wie er won: lees altijd waaraan de rechter toetste.

en nu?

Wat je hiermee doet

Het artikel zegt wat er mag. Deze pagina's vertellen hoe je het aanpakt.

in de praktijk, op een rij

Zoek je iets anders? Op de overzichtspagina staan alle artikelen over ziekte en werk, per moment.

Leg je brief, je loonstrook of het advies van de bedrijfsarts naast dit artikel. Dan kijken we samen welk lid erover gaat.

lees verder in de wet

Artikelen die hierbij horen

Deze artikelen spelen vaak mee in dezelfde situaties. Elk heeft een eigen pagina met kantlijn.

vaak gevraagd

Vaak gevraagd over Art. 35 PW

Staat jouw vraag er niet bij? Vraag het Hannah.

Kan ik bijzondere bijstand krijgen als ik werk of geen uitkering heb?

Ja, dat kan. De gemeente kijkt of je de kosten uit je inkomen en vermogen kunt betalen, ook het deel van je inkomen boven de bijstandsnorm. Kun je dat niet, dan kun je in aanmerking komen.

Waarvoor kan ik bijzondere bijstand krijgen?

Voor noodzakelijke kosten die voortkomen uit bijzondere omstandigheden en die je niet zelf kunt betalen. Welke kosten je gemeente vergoedt, verschilt per gemeente.

Moet ik bijzondere bijstand terugbetalen?

Dat hangt ervan af. De gemeente beslist of je het geld krijgt of leent. Dat staat in het besluit.

Waarom is mijn aanvraag voor een klein bedrag afgewezen?

De gemeente mag weigeren als je kosten binnen twaalf maanden samen niet boven € 176 uitkomen (lid 2). Ben je het niet eens met de afwijzing, dan kun je binnen zes weken bezwaar maken.

nagekeken

Bronnen

De uitleg op deze pagina is nagelezen tegen deze bronnen.

een artikel zegt pas iets naast jouw papieren

Vertel wat er speelt

Hannah legt je situatie naast Art. 35 PW en de uitspraken erover, en zegt welk lid erover gaat. Gratis, en zonder account.

Gratis op de site, in de app tegoed vanaf €9, geen abonnement.

Hannah is een AI, geen advocaat.